# Vǫlundarkviða

- **Verk:** Vǫlundarkviða (verk:edda:volundarkvida)
- **Källsamling:** Den poetiska Eddan (Finnur Jónsson 1932; Brate 1913)
- **Utgåva:** Finnur Jónsson (utg.), De gamle Eddadigte, København 1932: Vǫlundarkviða. heimskringla.no.
- **Språk:** non
- **Typ:** original
- **Licens:** Public domain

## Vǫlundarkviða (Finnur Jónsson 1932)

<!-- passage: edda:volundarkvida:non -->

Vǫlundarkviða 
 Frá Vǫlundi 
 Níðuðr hét konungr í Svíþjǫ́ð. Hann átti tvá sonu ok eina dǫ́ttur; han hét Bǫðvildr. Brœðr váru þrír, synir Finna-konungs. Hét einn Slagfiðr, annarr Egill, þriði Vǫlundr. Þeir skriðu ok veiddu dýr. þeir kómu í Úlfdali ok gerðu sér þar hús. Þar er vatn, er heitir Úlfsjár. Snemma of morgin fundu þeir á vazstrǫndu konur þrjár ok spunnu lín. Þar váru hjá þeim álptarhamir þeira. Þat váru valkyrjur. Þar váru tvær dœtr Hlǫðvés konungs, Hlaðguðr svanhvít ok Hervǫr alvitr, en þriðja var Ǫlrún Kjársdóttir af Vallandi. Þeir hǫ́fðu þær heim til skála með sér. Fekk Egíll Ǫlrúnar, en Slagfiðr Svanhvítar, en Vǫlundr Alvitrar. Þau bjoggu sjau vetr. Þá flugu þær at vitja víga ok kómu eigi aptr. Þá skreið Egill at leita Ǫlrúnar, en Slagfiðr leitaði Svanhvítar, en Vǫlundr sat í Úlfdǫlum. Hann var hagastr maðr, svá at menn viti í fornum sǫgum. Níðuðr konungr lét hann hǫndum taka, svá sem hjer er um kveðit. 
 Frá Vǫlundi ok Níðaði 
 1. 
 Męyjar flugu sunnan 
 Myrkvið í gǫgnum 
 alvitr ungar, 
 ørlǫg drýgja; 
 þær á sævarstrǫnd 
 sęttusk at hvílask 
 drósir suðrœnar, 
 dýrt lín spunnu. 
 2. 
 Ęin nam þęira 
 Ęgil at vęrja 
 fǫgr mær fira 
 faðmi ljósum. 
 3. 
 Ǫnnur vas Svanhvít, 
 svanfjaðrar dró, 
 — — — — 
 ęn hin þriðja 
 þęira systir 
 varði hvítan 
 hals Vǫlundar. 
 4. 
 Sǫ́tu síðan 
 sjau vetr at þat, 
 ęn hinn átta 
 allan þrǫ́ðu, 
 ęn hinn níunda 
 nauðr of skilði, 
 męyjar fýstusk 
 á myrkvan við. 
 Alvitr unga * 
 ørlǫg drýgja. * 
 5. 
 Kom þar af vęiði 
 veðręygr skyti 
 [Vǫlundr líðandi 
 of langan veg], 
 Slagfiðr ok Ęgill, 
 sali fundu auða, 
 gingu út ok inn 
 ok umb sǫ́usk. 
 6. 
 Austr skręið Ęgill 
 at Ǫlrúnu, 
 ęn suðr Slagfiðr 
 at Svanhvítu, 
 ęn ęinn Vǫlundr 
 sat í Ulfdǫlum. 
 7. 
 Hann sló goll rautt 
 við gim fastan, 
 lukði hann alla 
 lind baugum vęl; 
 svá bęið hann 
 sinnar ljóssar 
 kvánar, ef hǫ́num 
 of koma gęrði. 
 8. 
 Þat spyrr Níðuðr, 
 Níara dróttinn, 
 at ęinn Vǫlundr 
 sat í Ulfdǫlum; 
 nóttum fóru sęggir, 
 nęglðar vǫ́ru brynjur, 
 skildir bliku þęira 
 við hinn skarða mána. 
 9. 
 Stigu ór sǫðlum 
 at salar gafli, 
 gingu inn þaðan 
 ęndlangan sal, 
 sǫ́u þęir á bast 
 bauga dręgna, 
 sjau hundruð allra, 
 es sá sęggr átti. 
 10. 
 Ok þęir af tóku 
 ok þęir á létu 
 fyr ęinn útan, 
 es af létu; 
 kom þar af vęiði 
 veðręygr skyti 
 Vǫlundr líðandi 
 of langan veg. 
 11. 
 Gekk brátt inni 
 beru hold stęikja, 
 ár brann hrísi 
 allþurru fúrr, 
 viðr hinn vindþurri, 
 fyr Vǫlundi. 
 12. 
 Sat á berfjalli, 
 bauga talði 
 alfa ljóði, 
 ęins saknaði. 
 hugði at hęfði * 
 Hlǫðvés dóttir, * 
 Alvitr unga, * 
 væri aptr komin. * 
 13. 
 Sat hann svá lęngi, 
 at hann sofnaði, 
 ok hann viljalauss 
 of vaknaði; 
 vissi sér á hǫndum 
 hǫfgar nauðir, 
 ęn á fótum 
 fjǫtur of spęntan. 
 14. 
 Hvęrir ro jǫfrar 
 þęirs á lǫgðu 
 bęstisíma 
 ok bundu mik? 
 15. 
 (Kallaði Níðuðr, 
 Níara dróttinn): 
 Hvar gazt Vǫlundr, 
 vísi alfa, 
 óra aura, 
 í Ulfdǫlum? 
 Goll vas þar ęigi 
 á Grana lęiðu, 
 fjarri hugðak várt land 
 fjǫllum Rínar. 
 V. kv. 16. 
 Mank at męiri 
 mæti ǫ́ttum, 
 es vér hęil hjú 
 hęima vǫ́rum. 
 Hlaðguðr ok Hervǫr * 
 borin vas Hlǫðvé, * 
 kunn vas Ǫlrún * 
 Kíars dóttir. * 
 17. 
 [Úti stóð kunnig 
 kvǫ́n Níðaðar], 
 hón inn of gekk 
 ęndlangan sal, 
 stóð á golfi, 
 stilti rǫddu: 
 esa sá nú hýrr, 
 es ór holti fęrr. 
 18. 
 Ǫ́mun eru augu 
 ormi hinum frána, 
 tęnn hǫ́num tęygjask, 
 es tét es sverð 
 ok hann Bǫðvildar * 
 baug of þękkir, * 
 sníðið hann sina 
 sinna magni, 
 sętið hann síðan 
 í Sævarstǫð. 
 Svá var gǫrt, at skornar váru sinar í knésfótum ok settr í holm einn, er þar var fyrir landi, er hét Sævarstaðr. Þar smíðaði hann konungi allskyns gǫrsimar; engi maðr þorði at fara til hans, nema konungr einn. Vǫlundr kvað: 
 19. 
 Sék Níðaði 
 sverð á linda, 
 þats ek hvęsta 
 sęm hagast kunnak 
 ok ek hęrðak 
 sęm hœgst þótti; 
 sá ’s mér fránn mækir 
 æ fjarri borinn. 
 sékka þann Vǫlundi * 
 til smiðju borinn. * 
 20. 
 Nú berr Bǫðvildr * 
 brúðar minnar, * 
 bíðka þess bót, * 
 bauga rauða. * 
 21. 
 Sat hann né svaf ávalt 
 ok sló hamri; 
 vél gęrði hęldr 
 hvatt Níðaðí; 
 drifu ungir tvęir 
 á dýr séa 
 synir Níðaðar 
 í Sævarstǫð. 
 22. 
 Kómu til kistu, 
 krǫfðu lukla, 
 opin vas illúð, 
 es í sǫ́u, 
 fjǫlð vas þar męina, 
 es mǫgum sýndisk 
 at væri goll rautt 
 ok gǫrsimar. 
 V. kv. 23. 
 Komið ęinir tvęir, 
 komið annars dags; 
 ykr lætk þat goll 
 of gefit verða; 
 sęgiða męyjum 
 né salþjóðum, 
 manni ęngum, 
 at mik fyndið. 
 24. 
 Snimma kallaði 
 sęggr á annan, 
 bróðir á bróður: 
 gǫngum baug séa. 
 Kómu til kistu, 
 krǫfðu lukla, 
 opin vas illúð 
 es í litu. 
 25. 
 Snęið af hǫfuð 
 húna þęira 
 ok und fęn fjǫturs 
 fœtr of lagði, 
 ęn þær skálar, 
 es und skǫrum vǫ́ru, 
 svęip útan silfri, 
 sęldi Níðaði. 
 26. 
 Ęn ór augum 
 jarknastęina 
 sęndi kunnigri 
 kvǫ́n Níðaðar; 
 ęn ór tǫnnum 
 tvęggja þęira 
 sló brjóstkringlur, 
 sęndi Bǫðvildi. 
 27. 
 Þá nam Bǫðvildr 
 baugi at hrósa 
 — — — — 
 es brotit hafði, 
 »þorigak sęgja, 
 nema þér ęinum.« 
 V. kv. 28. 
 Ek bœti svá 
 brest á golli, 
 at fęðr þínum 
 fęgri þykkir, 
 ok mœðr þinni 
 miklu bętri, 
 ok sjalfri þér 
 at sama hófi.« 
 29. 
 Bar hann hána bjóri, 
 þvíat hann bętr kunni, 
 svát hón í sessi 
 of sofnaði. 
 »Nú hęfk hęfnt 
 harma minna 
 allra nema ęinna 
 íviðgjǫrnum. 
 30. 
 Vęl ek, kvað Vǫlundr, 
 verðak á fitjum, 
 þęims mik Níðaðar 
 nǫ́mu rekkar.« 
 Hlæjandi Vǫlundr 
 hófsk at lopti, 
 grátandi Bǫðvildr 
 gekk ór ęyju. 
 tregði fǫr friðils * 
 ok fǫður reiði. * 
 31. 
 Úti stóð kunnig 
 kvǫ́n Níðaðar, 
 ok hón inn of gekk 
 ęndlangan sal, 
 — ęn hann á salgarð 
 sęttisk at hvílask —, 
 »Vakir þú Níðuðr, 
 Níara dróttinn?« 
 N. kv. 32. 
 Vakik ávalt 
 viljalauss, 
 sofnak minst, 
 síz sonu dauða, 
 kęll mik í hǫfuð, 
 kǫld erumk rǫ́ð þín, 
 vilnumk þess nú, 
 at við Vǫlund dœmak. 
 33. 
 Sęg mér þat Vǫlundr, 
 vísi alfa, 
 af hęilum hvat varð 
 húnum mínum? 
 V. kv. 34. 
 Ęiða skalt mér áðr 
 alla vinna, 
 at skips borði 
 ok at skjaldar rǫnd, 
 at mars bœgi 
 ok at mækis ęgg 
 at þú kvęljat 
 kvǫ́n Vǫlundar, — — — 
 (34 b) 
 né brúði minni 
 at bana verðir, 
 þótt kvǫ́n ęigim, 
 þás ér kunnið, 
 eða jóð ęigim 
 innan hallar. 
 35. 
 Gakk til smiðju, 
 es gęrðir þú, 
 þar fiðr þú bęlgi 
 blóði stokna, 
 snęiðk af hǫfuð 
 húna þinna 
 ok und fęn fjǫturs 
 fœtr of lagðak. 
 36. 
 Ęn þær skálar, 
 es und skǫrum vǫ́ru, 
 svęipk útan silfri, 
 sęldak Níðaði, 
 ęn ór augum 
 jarknastęina, 
 sęndak kunnigri 
 kvǫ́n Níðaðar. 
 37. 
 Ęn ór tǫnnum 
 tvęggja þęira 
 slók brjóstkringlur, 
 sęndak Bǫðvildi; 
 nú gęngr Bǫðvildr 
 barni aukin, 
 ęingadóttir 
 ykkur bęggja. 
 N. kv. 38. 
 Mæltira þú þat mál, 
 es mik męir tregi, 
 né þik viljak Vǫlundr 
 verr of níta; 
 esat svá maðr hór, 
 at þik af hęsti taki, 
 né svá ǫflugr, 
 at þik neðan skjóti. 
 þars þú skollir * 
 við ský uppi. * 
 39. 
 Hlæjandi Vǫlundr 
 hófsk at lopti, 
 ęn ókátr Níðuðr 
 þá ęptir sat. 
 N. kv. 40. 
 Upp rís þakkráðr, 
 þræll minn bazti, 
 bið Bǫðvildi, 
 męy hina bráhvítu, 
 gangi fagrvarið 
 við fǫður rœða. 
 41. 
 Es þat satt Bǫðvildr, 
 es sǫgðu mér, 
 sǫ́tuð it Vǫlundr 
 saman í holmi? 
 B. kv. 42. 
 (Satt ’s þat Níðuðr 
 es sagði þér). 
 Sǫ́tum vit Vǫlundr 
 saman í holmi 
 ęina ǫgurstund, 
 æva skyldi; 
 ek vætr hǫ́num 
 vinna kunnak, 
 ek vætr hǫ́num 
 vinna máttak.
