# Vafþrúðnismál - **Verk:** Vafþrúðnismál (verk:edda:vafthrudnismal) - **Källsamling:** Den poetiska Eddan (Finnur Jónsson 1932; Brate 1913) - **Utgåva:** Finnur Jónsson (utg.), De gamle Eddadigte, København 1932: Vafþrúðnismǫ́l. heimskringla.no. - **Språk:** non - **Typ:** original - **Licens:** Public domain ## Vafþrúðnismál (Finnur Jónsson 1932) Vafþrúðnismǫ́l Óðinn kvað: 1. Ráð mér nú Frigg alls mik fara tíðir at vitja Vafþrúðnis; forvitni mikla kveðk mér á fornum stǫfum við þann hinn alsvinna jǫtun. Frigg kvað: 2. Hęima lętja mundak Hęrjafǫðr í gǫrðum goða; ęngi jǫtun hugðak jafnramman sęm Vafþrúðni vesa. Ó. kv. 3. Fjǫlð ek fór, fjǫlð fręistaðak, fjǫlð of ręyndak ręgin; hitt vilk vita, hvé Vafþrúðnis salakynni séi. Fr. kv. 4. Hęill þú farir, hęill þú aptr komir, hęill á sinnum séir; œði þér dugi hvars skalt, Aldafǫðr, orðum mæla jǫtun. 5. Fór þá Óðinn at fręista orðspęki þess hins alsvinna jǫtuns; at hǫllu hann kom, ok átti Hyms faðir; inn gekk Yggr þegar. Ó. kv. 6. Hęill nú, Vafþrúðnir, nú emk í hǫll kominn á þik sjálfan séa; hitt vilk fyrst vita, ef fróðr séir eða alsviðr jǫtunn. V. kv. 7. Hvat ’s þat manna, es í mínum sal verpumk orði á? út þú né kømr órum hǫllum frá. nema þú ęn snotrari séir. Ó. kv. 8. Gangráðr hęitik, nú emk af gǫngu kominn, þyrstr til þinna sala; laðar þurfi hęfk lęngi farit ok þinna andfanga, jǫtunn. V. kv. 9. Hví þú þá, Gangráðr, mælisk af golfi fyrir? far þú í sess í sal; þá skal fręista, hvárr flęira viti, gęstr eða hinn gamli þulr. Ó. kv. 10. Óauðigr maðr, es til auðigs kømr, mæli þarft eða þęgi; ofrmælgi mikil hygg at illa geti hvęims við kaldrifjaðan kømr. V. kv. 11. Sęg mér, Gangráðr, alls á golfi vill þíns of fręista frama, hvé hęstr hęitir, sás hvęrjan dręgr dag of dróttmǫgu. Ó. kv. 12. Skinfaxi hęitir, es hinn skíra dręgr dag of dróttmǫgu; hęsta baztr þykkir með Hręiðgotum; ęy lýsir mǫn af mari. V. kv. 13. Sęg þat, Gangráðr, alls á golfi vill þíns of fręista frama, hvé jór hęitir, sás austan dręgr nótt of nýt ręgin. Ó. kv. 14. Hrímfaxi hęitir, es hvęrja dręgr nótt of nýt ręgin; méldropa fęllir morgin hvęrjan; þaðan kømr dǫgg of dala. V. kv. 15. Sęg þat, Gangráðr, alls á golfi vill þíns of fręista frama, hvé ǫ́ hęitir, sús dęilir með jǫtna sonum grund ok með goðum. Ó. kv. 16. Ífing hęitir ǫ́, es dęilir með jǫtna sonum grund ok með goðum; opin rinna hón skal of aldrdaga; verðrat íss á ǫ́. V. kv. 17. Sęg þat, Gangráðr, alls á golfi vill þíns of fręista frama, hvé vǫllr hęitir, sás finnask vigi at Surtr ok hin svǫ́su goð. Ó. kv. 18. Vígríðr hęitir vǫllr, es finnask vígi at Surtr ok hin svǫ́su goð; hundrað rasta hann ’s á hvęrjan veg; sá ’s þęim vǫllr vitaðr. V. kv. 19. Fróðr est nú gęstr, far á bękk jǫtuns, mælumk í sessi saman; hǫfði vęðja vit skulum hǫllu í gęstr of gęðspęki. Ó. kv. 20. Sęg þat hit ęina, ef þitt œði dugir ok þú Vafþrúðnir vitir, hvaðan jǫrð of kom eða upphiminn fyrst, hinn fróði jǫtunn. V. kv. 21. Ór Ymis holdi vas jǫrð of skǫpuð, ęn ór bęinum bjǫrg, himinn ór hausi hins hrimkalda jǫtuns, ęn or svęita sær. Ó. kv. 22. Sęg þat annat, ef þitt œði dugir ok þú Vafþrúðnir vitir, hvaðan máni of kom, svát fęrr menn yfir, eða sól hit sama. V. kv. 23. Mundilfari hęitir, hann ’s Mána faðir ok svá Solar hit sama; himin hverfa þau skulu hvęrjan dag ǫldum at ártali. Ó. kv. 24. Sęg þat þriðja, alls þik svinnan kveða ok þú Vafþrúðnir vitir, hvaðan dagr of kom, sás fęrr drótt yfir, eða nótt með niðum. V. kv. 25. Dęllingr hęitir, hann ’s Dags faðir, ęn Nótt vas Nǫrvi borin; ný ok nið skópu nýt ręgin ǫldum at ártali. Ó. kv. 26. Sęg þat fjórða, alls þik fróðan kveða, ok þú Vafþrúðnir vitir, hvaðan vetr of kom eða varmt sumar fyrst með fróð ręgin. V. kv. 27. Vindsvalr hęitir, hann ’s Vetrar faðir, ęn Svǫ́suðr Sumars. — — — — Ó. kv. 28. Sęg þat fimta, alls þik fróðan kveða, ok þú Vafþrúðnir vitir, hvęrr ása ęlztr eða Ymis niðja yrði í árdaga. V. kv. 29. Ørófi vetra áðr væri jǫrð skǫpuð, þá vas Bergęlmir borinn, Þrúðgęlmir vas þess faðir, ęn Aurgęlmir afi. Ó. kv. 30. Sęg þat sétta, alls þik svinnan kveða, ok þú Vafþrúðnir vitir, hvaðan Aurgęlmir kom með jǫtna sonum fyrst, hinn fróði jǫtunn. V. kv.31. Ór Élivǫ́gum stukku ęitrdropar, svá óx unz ór varð jǫtunn; órar ættir kómu þar allar saman; því ’s þat æ alt til atalt. Ó. kv. 32. Sęg þat sjaunda, alls þik svinnan kveða, ok þú Vafþrúðnir vitir, hvé sá bǫrn gat hinn baldni jǫtunn, es hann hafðit gýgjar gaman. V. kv. 33. Und hęndi vaxa kóðu hrímþursi męy ok mǫg saman; fótr við fœti gat hins fróða jǫtuns sexhǫfðaðan son. Ó. kv. 34. Sęg þat átta, alls þik fróðan kveða, ok þú Vafþrúðnir vitir, hvat fyrst of mant eða fręmst of vęizt, þú est alsviðr jǫtunn. V. kv. 35. Ørófi vetra áðr væri jǫrð of skǫpuð, þá vas Bergęlmir borinn; þat fyrst af mank, es hinn fróði jǫtunn á vas lúðr of lagiðr. Ó. kv. 36. Sęg þat níunda, alls þik svinnan kveða, ok þú Vafþrúðnir vitir, hvaðan vindr of kømr svát fęrr vág yfir, æ męnn hann sjalfan of séa. V. kv. 37. Hræsvęlgr hęitir, es sitr á himins ęnda, jǫtunn í arnar ham; af hans vængjum kveða vind koma alla męnn yfir. Ó. kv. 38. Sęg þat tíunda, alls þú tíva rǫk ǫll Vafþrúðnir vitir, hvaðan Njǫrðr of kom með niðjum ása hofum ok hǫrgum * hann ræðr hundmǫrgum * ok varðat hann ǫ́sum alinn. V. kv. 39. Í Vanahęimi skópu hann vís ręgin ok sęldu at gíslingu goðum, í aldar rǫk hann mun aptr koma hęim með vísum vǫnum. Ó. kv. 40. Sęg þat ęllipta, hvar ýtar túnum í hǫggvask hvęrjan dag; val þeir kjósa ok ríða vígi frá, sitja męir of sáttir saman. V. kv. 41. Allir ęinhęrjar Óðins túnum í hǫggvask hvęrjan dag, val þeir kjósa ok ríða vígi frá, sitja męir of sáttir saman. Ó. kv. 42. Sęg þat tolpta, hví þú tíva rǫk ǫll Vafþrúðnir vitir, frá jǫtna rúnum ok allra goða þú hit sannasta sęgir. hinn alsvinni jǫtunn. * V. kv. 43. Frá jǫtna rúnum ok allra goða ek kann sęgja satt, þvíat hvęrn hęfk * heim of komit, * níu komk hęima fyr niflhęl neðan; hinig dęyja (ór hęlju) halir. Ó. kv. 44. Fjǫlð ek fór, fjǫlð fręistaðak, fjǫlð of ręyndak ręgin, hvat lifir manna, þás hinn mæra líðr fimbulvetr með firum? V. kv. 45. Líf ok Lífþrasir, ęn þau lęynask munu í holti Hoddmímis; morgindǫggvar þau sér at mat hafa; þaðan af aldir alask. Ó. kv. 46. Fjǫlð ek fór, fjǫlð fręistaðak, fjǫlð of ręyndak ręgin, hvaðan kømr sól á hinn slétta himin, es þessa hęfr fęnrir farit? V. kv. 47. Ęina dóttur berr alfrǫðull, áðr hana fęnrir fari; sú skal ríða, þás ręgin dęyja, móður brautir mær. Ó. kv. 48. Fjǫlð ek fór, fjǫlð fręistaðak, fjǫlð of ręyndak ręgin, hvęrjar ro męyjar, es líða mar yfir, fróðgęðjaðar fara. V. kv. 49. Þríar þjóðir falla þorp yfir męyja Mǫgþrasis; hamingjur ęinar þærs i hęimi eru, þó þær með jǫtnum alask. Ó. kv. 50. Fjǫlð ek fór, fjǫlð fręistaðak, fjǫlð of ręyndak ręgin, hvęrir ráða æsir ęignum goða, þás sloknar Surta logi? V. kv. 51. Víðarr ok Váli byggva vé goða, þás sloknar Surta logi; Móði ok Magni skulu Mjǫlni hafa Vingnis at vígþroti. Ó. kv. 52. Fjǫlð ek fór, fjǫlð fręistaðak, fjǫlð of ręyndak ręgin, hvat verðr Óðni at aldrlagi, þás rjúfask ręgin? V. kv. 53. Ulfr glęypa mun Aldafǫðr, þess mun Víðarr vreka; kalda kjapta hann klyfja mun vitnis vígi at. Ó. kv. 54. Fjǫlð ek fór, fjǫlð fręistaðak, fjǫlð of ręyndak ręgin, hvat mælti Óðinn, áðr á bál stigi, sjalfr í ęyra syni? V. kv. 55. Ęy manni vęit, hvat þú í árdaga sagðir í ęyra syni; fęigum munni mæltak mína forna stafi ok of ragnarǫk. Nú við Óðin * dęildak mína orðspęki; * þú est æ vísastr vera. *