# Helgakviða Hundingsbana II - **Verk:** Helgakviða Hundingsbana II (verk:edda:helgakvida_hundingsbana_ii) - **Källsamling:** Den poetiska Eddan (Finnur Jónsson 1932; Brate 1913) - **Utgåva:** Finnur Jónsson (utg.), De gamle Eddadigte, København 1932: Vǫlsungakviða hin forna (Helg. hund. II). heimskringla.no. - **Språk:** non - **Typ:** original - **Licens:** Public domain ## Helgakviða Hundingsbana II (Finnur Jónsson 1932) Vǫlsungakviða hin forna Frá Vǫlsungum 1. Sigmundr konungr Vǫlsungsson átti Borghildi af Brálundi. Þau hétu son sinn Helga ok eptir Helga Hjǫrvarðssyni. Helga fóstraði Hagall. Hundingr hét ríkr konungr; við hann er Hundland kent. Hann var hermaðr mikill ok átti marga sonu, þá er í hernaði váru. Ófriðr ok dylgjur váru á milli þeira Hundings konungs ok Sigmundar konungs; drápu hvárir annarra frændr. Sigmundr konungr ok hans ættmenn hétu Vǫlsungar ok Ylfingar. Helgi fór ok njósnaði til hirðar Hundings konungs á laun. Hemingr son Hundings konungs var heima. En er Helgi fór í brott, þá hitti hann hjarðarsvein ok kvað: 1. Sęg þú Hęmingi, at Hęlgi man, hvęrn í brynju bragnar fęldu; ér ulf gráan inni hǫfðuð þars Hamal hugði Hundingr konungr. 2. Hamall hét son Hagals. Hundingr konungr sendi menn til Hagals at leita Helga, en Helgi mátti eigi forðask annan veg, en tók klæði ambáttar ok gekk at mala. Þeir leituðu ok fundu eigi Helga, Þá kvað Blindr enn bǫlvísi: 2. Hvǫss eru augu í Hagals þýju; esa þat karls ætt es á kvernum stęndr, stęinar rifna, støkkr lúðr fyrir. 3. Nú hefr hǫrð dœmi hildingr þęgit, es vísi skal valbygg mala; hęldr es sœmri hęndi þęiri meðalkafli an mǫndultré. Hagall svaraði ok kvað: 4. þat’s lítil vǫ́, þótt lúðr þrumi, es mær konungs mǫndul hrœrir. 5. Hón skævaði skýjum øfri ok vega þorði sęm víkingar, áðr hana Hęlgi hǫptu gęrði. 6. Systir’s þęira Sigars ok Hǫgna, því hęfr ǫtul augu Ylfinga man. 3. Undan komsk Helgi ok fór á herskip. Hann feldi Hunding konung, ok var síðan kallaðr Helgi Hundingsbani. Hann lá með her sinn í Brunavágum ok hafði þar strandhǫgg, ok átu þar hrátt. Hǫgni hét konungr; hans dóttir var Sigrún; hon var valkyrja ok reið lopt ok lǫg. Hon var Sváfa endrborin. Sigrún reið at skipum Helga ok kvað: 7. Hvęrir láta fljóta flęy við bakka, hvar hęrmęgir hęima ęiguð, hvęrs bíðið ér í Brunavǫ́gum, hvęrs lystir yðr lęið at kanna? H. kv. 8. Hamall lætr fljóta flęy við bakka, ęigum hęima í Hlésęyju, bíðum byrjar í Brunavǫ́gum, austr lystir oss lęið at kanna. S. kv. 9. Hvar hęfr þú hilmir hildi vakða eða gǫgl alin Gunnar systra? hví’s brynja þín blóði stokkin hví skal und hjǫlmum kjǫt hrátt eta? H. kv. 10. Þat vann næst nýs niðr Ylfinga fyr vestan ver, ef þik vita lystir, es ek bjǫrnu tók í Bragalundi ok ætt ara oddum saddak. 11. Nu’s sagt mær hvaðan sakar gørðusk, hví vas á lęgi mér lítt stęikt etit. S. kv. 12. Víg lýsir þú, varð fyr Hęlga Hundingr konungr hníga at vęlli, bar sókn saman, es sefa hęfnduð, ok busti blóð á brimis ęggjar. H. kv. 13. Hvat vissir þú, at þęir séim, snót svinnhuguð, es sefa hęfndum? margir ro hvassir hildings synir ok ámunir ossum niðjum. S. kv. 14. Vaskak fjarri, folks oddviti, gær á morgun grams aldrlokum, þó tęlk slœgjan Sigmundar bur, es í valrúnum vígspjǫll sęgir. 15. Lęitk þik of sinn fyrr á langskipum, þás þú byggðir blóðga stafna ok úrsvalar unnir léku, nú vill dyljask dǫglingr fyr mér. en Hǫgna mær * Hęlga kęnnir. * 4. Granmarr hét ríkr konungr, er bjó at Svarinshaugi. Hann átti marga sonu; einn hét Hǫðbroddr, annarr Guðmundr, þriði Starkaðr. Hǫðbroddr var í konungastefnu. Hann fastnaði sér Sigrúnu Hǫgnadóttur. En er hon spyrr þat, þá reið hon með valkyrjur um lopt ok um lǫg at leita Helga. Helgi var þá at Logafjǫllum ok hafði barizk við Hundings sonu. Þar feldi hann þá Álf ok Eyjólf, Hjǫrvarð ok Hervarð, ok var hann allvígmóðr ok sat undir Arasteini. Þar hitti Sigrún hann ok rann á háls hánum ok kysti hann ok sagði hánum erindi sitt, svá sem segir í Vǫlsungakviðu hinni fornu: 16. Sótti Sigrún sikling glaðan, hęim nam Hęlga hǫnd at sœkja, kysti ok kvaddi konung und hjalmi. þá varð hilmi hugr á vífi. 17. Fyrr lézk unna af ǫllum hug syni Sigmundar an sét hafði. S. kv. 18. Vask Hǫðbroddi í hęr fǫstnuð, ęn jǫfur annan ęiga vildak; þó séumk fylkir frænda ręiði, hęfk míns fǫður munrǫ́ð brotit. 19. Nama Hǫgna mær of hug mæla; hafa kvazk Hęlga hylli skyldu. H. kv. 20. Hirð eigi þú Hǫgna ręiði né illan hug ættar þinnar; þú skalt mær ung at mér lifa; ætt átt hin góða, es ęigi séumk. 5. Helgi samnaði þá miklum skipaher ok fór til Frekasteins, ok fengu í hafi ofviðri mannhætt. Þá kómu leiptr yfir þá, ok stóðu geislar í skipin. Þeir sá í loptinu, at valkyrjur níu riðu, ok kendu þeir Sigrúnu. Þá lægði storminn, ok kómu þeir heilir til lands. Granmarssynir sátu á bjargi nǫkkuru, er skipin sigldu at landi. Guðmundr hljóp á hest ok reið á njósn á bergit við hǫfnina. Þá hlóðu Vǫlsungar seglum. Þá kvað Guðmundr, svá sem fyrr er ritat í Helgakviðu: Hverr er fylkir, | sá er flota stýrir | ok feiknalið | fœrir at landi. Sinfjǫtli Sigmundarson svaraði ok er þat enn ritat. Guðmundr reið heim með hersǫgu. Þá sǫmnuðu Granmarssynir her. Kómu þar margir konungar. Þar var Hǫgni faðir Sigrúnar, ok synir hans Bragi ok Dagr. Þar var orrosta mikil ok fellu allir Granmarssynir ok allir þeira hǫfðingjar, nema Dagr Hǫgnason fekk grið ok vann eiða Vǫlsungum. Sigrún gekk í valinn ok hitti Hǫðbrodd at kominn dauða; hon kvað: 21. Muna þér Sigrún frá Sevafjǫllum, Hǫðbroddr konungr, hníga at armi, liðin es ævi, opt náir hrævi gránstóð gríðar, Granmars sona. 6. Þá hitti hon Helga ok varð allfegin; hann kvað: 22. Esat þér at ǫllu alvitr gefit, þó kveðk nøkkvi nornir valda; fellu í morgun at Frekasteini Bragi ok Hǫgni, varðk bani þęira. 23. Ęn at Styrklęifum * Starkaðr konungr, * ęn at Hlébjǫrgum * Hrollaugs synir; * þann sák gylfa * grimmúðgastan, * es barðisk bolr, * vas á brott hǫfuð. * 24. Liggja at jǫrðu allra flęstir niðjar þínir, at nǫ́um orðnir, vantat vígi, vas þér þat skapat, at þú at rógi ríkmęnni vast. Þá grét Sigrún; hann kvað: 25. Huggask Sigrún, * Hildr hęfr oss verit; * vinnat skjǫldungar skǫpum. * S. kv. Lifna myndak kjósa * es liðnir ro, * knættak þér þó í faðmi felask. * 7. Þetta kvað Guðmundr Granmarsson: 26. Hvęrr es skjǫldungr, sás skipum stýrir, lætr gunnfana gollinn fyr stafni; þykkjat mér frið í fararbroddi, verpr vígroða of víkinga. Sfj. kv. 27. Hér má Hǫðbroddr Hęlga kęnna flótta trauðan í flota miðjum; hann hęfr óðli ættar þinnar, arf Fjǫrsunga, und sik þrungit. G. kv. 28. Því fyrr skulum at Frekasteini, ó-sáttir saman af sakar dœma; mál’s Hǫdbroddi hęfnd at vinna, ef lægra hlut lęngi bǫ́rum. Sfj. kv. 29. Fyrr munt Goðmundr gęitr of halda ok bergskorar brattar klífa, hafa þér í hęndi hęslikylfu, þat’s þér blíðara an brimis dómar. Helgi kv. 30. Þér’s Sinfjǫtli sœmra miklu gunni at hęyja ok glaða ǫrnu, an ónýtum orðum at bregðask, þótt hildingar hęiptir dęili. 31. Þykkjat mér góðir, Granmars synir, þó dugir siklingum satt at mæla; þęir męrkt hafa á Móinshęimum, at hug hafa hjǫrum at bregða. eru hildingar * hølzti snjallir. * 8. Helgi fekk Sigrúnar ok áttu þau sonu. Var Helgi eigi gamall. Dagr Hǫgnason blótaði Óðin til fǫðurhefnda. Óðinn léði Dag geirs síns. Dagr fann Helga mág sinn, þar sem heitir at Fjǫturlundi. Hann lagði í gǫgnum Helga með geirnum. Þar fell Helgi, en Dagr reið til Sevafjalla ok sagði Sigrúnu tíðendi: 32. Trauðr emk systir trega þér at sęgja, ek hęf nauðigr nipti grœtta, fell í morgun und Fjǫturlundi buðlungr sás vas baztr í hęimi. (ok hildingum á halsi stóð). S. kv. 33. Þik skyli allir ęiðar bíta, þęir es Hęlga hafðir unna at hinu ljósa Lęiptrar vatni ok at úrsvǫlum unnar stęini. 34. Skríðiat þat skip, es skríði und þér, þótt óskabyrr ęptir lęggisk, rinniat sá marr, es rinni und þér, þótt fíandr þína forðask ęigir. 35. Bítia þér þat sverð, es bregðir þú, nema sjǫlfum þér syngvi of hǫfði. 36. Þá væri þér hęfnt Hęlga dauða, ef værir vargr á viðum úti auðs andvani ok alls gamans, hęfðira mat, nema á hræum spryngir. D. kv. 37. Œr est systir ok ørvita, es brœðr þínum biðr forskapa; ęinn vęldr Óðinn ǫllu bǫlvi, þvít með sifjungum sakrúnar bar. 38. þér býðr bróðir bauga rauða, ǫll Vandilsvé ok Vígdala; haf halfan hęim harms at gjǫldum, brúðr baugvarið, ok burir þínir. S. kv. 39. Sitka svá sæl at Sevafjǫllum ár né of nætr at unak lífi, nema at liði lofðungs ljóma bregði, rinni und vísa Vígblær þinig. gollbitli vanr, * knegak grami fagna. * 40. Svá hafði Hęlgi hrædda gǫrva fíandr sína alla ok frændr þęira, sęm fyr ulfi óðar rynni gęitr af fjalli gęiskafullar. 41. Svá bar Hęlgi af hildingum sęm ítrskapaðr askr af þyrni eða sá dýrkalfr, dǫggu slunginn, es ęfri fęrr ǫllum dýrum. ok horn glóa * við himin sjalfan. * 9. Haugr var gǫrr eptir Helga; en er hann kom til Valhallar, þá bauð Óðinn hánum ǫllu at ráða með sér. Helgi kvað: 42. Þú skalt Hundingr hvęrjum manni fótlaug geta ok funa kynda, hunda binda, hesta gæta, gefa svínum soð, áðr sofa gangir. 10. Ambátt Sigrúnar gekk um aptan hjá haugi Helga ok sá, at Helgi reið til haugsins með marga menn. Ambátt kvað: 43. Hvárt eru þat svik ęin, es séa þykkjumk, eða ragnarǫk? ríða menn dauðir, es jóa yðra oddum kęyrið, eða es hildingum hęimfǫr gefin? H. kv. 44. Esa þat svik ęin, es séa þykkisk, né aldar rof, þótt oss lítir, þótt jóa óra oddum kęyrim, nema es hildingum hęimfǫr gefin. 11. Heim gekk ambátt ok segir Sigrúnu: 45. Út gakk Sigrún frá Sevafjǫllum, ef þik folks jaðar finna lystir; * upp’s haugr lokinn, * kominn es Hęlgi * dolgspor dręyra, dǫglingr bað þik, at sárdropa svęfja skyldir. 12. Sigrún gekk í hauginn til Helga ok kvað: 46. Nú emk svá fęgin fundi okrum sęm átfrekir Óðins haukar, es vals vitu varmar bráðir eða dǫgglitir dagsbrún séa. 47. Fyrr vilk kyssa konung ólifðan an blóðugri brynju kastir, hár’s þitt Hęlgi hélu þrungit, allr es vísi valdǫgg slęginn. 48. Hęndr ursvalar Hǫgna mági, hvé skalk þér buðlungr þess bót of vinna. H. kv. 49. Ęin vęldr þú Sigrún frá Sevafjǫllum, es Hęlgi es hrædǫgg slęginn. 50. Grætr gollvarið grimmum tǫ́rum sólbjǫrt, suðrœn, áðr sofa gangir, hvęrt fęllr blóðugt á brjóst grami, úrsvalt, innfjalgt, ekka þrungit. 51. Vęl skulum drekka dýrar vęigar, þótt mist hafim munar ok landa; skal ęngi maðr angrljóð kveða, þótt mér á brjósti bęnjar líti. 52. Nú eru brúðir byrgðar í haugi, lofða dísir hjá liðnum oss. 13. Sigrún bjó sæing í hauginum. 53. Hér hęfk þér Hęlgi hvílu gǫrva angrlausa mjǫk, Ylfinga niðr; vilk þér í faðmi fylkir sofna sęm lofðungi lifnum myndak. H. kv. 54. Nú kveðk ęinskis ørvænt vesa síð né snimma at Sevafjǫllum, es þú á armi ólifðum sefr, hvít í haugi Hǫgna dóttir. ok est kvik * hin konungborna. * 55. Mál’s mér at ríða roðnar brautir, láta fǫlvan jó flugstíg troða, skalk fyr vestan vindhjalms brúar, áðr Salgófnir sigrþjóð vęki. 14. þeir Helgi riðu leið sína, en þær fóru heim til bœjar. Annan aptan lét Sigrún ambátt halda vǫrð á hauginum; en at dagsetri, er Sigrún kom til haugsins, hon kvað: 56. Kominn væri nú, ef koma hygði, Sigmundar burr frá sǫlum Óðins, kveðk grams þinig grænask vánir, es á asklimum ęrnir sitja. ok drífr drótt ǫll * draumþinga til. * A. kv. 57. Verðat svá œr, at ęin farir, dis skjǫldunga, draughúsa til, verða ǫflgari allir á nóttum dauðir dolgar an of daga ljósa. 15. Sigrún varð skammlíf af harmi ok trega. Þat var trúa í forneskju, at menn væri endrbornir, en þat er nú kǫlluð kerlingavilla. Helgi ok Sigrún er kallat at væri endrborin; hét hann þá Helgi Haddingjaskati, en hon Kára Hálfdanardóttir, svá sem kveðit er í Káruljóðum, ok var hon valkyrja.