# Helgakviða Hjǫrvarðssonar - **Verk:** Helgakviða Hjǫrvarðssonar (verk:edda:helgakvida_hjorvardssonar) - **Källsamling:** Den poetiska Eddan (Finnur Jónsson 1932; Brate 1913) - **Utgåva:** Finnur Jónsson (utg.), De gamle Eddadigte, København 1932: Helgakviða Hjǫrvarðssonar. heimskringla.no. - **Språk:** non - **Typ:** original - **Licens:** Public domain ## Helgakviða Hjǫrvarðssonar (Finnur Jónsson 1932) Helgakviða Hjǫrvarðssonar með Hrímgerðarmálum Frá Hjǫrvarði ok Sigrlinn 1. Hjǫrvarðr hét konungr. Hann átti fjórar konur. Ein hét Álfhildr; son þeira hét Heðinn. Ǫnnur hét Særeiðr; þeira son hét Humlungr. En þriðja hét Sinrjóð; þeira son hét Hymlingr. Hjǫrvarðr konungr hafði þess heit strengt, at eiga þá konu, er hann vissi vænsta. Hann spurði, at Sváfnir konungr átti dóttur allra fegrsta; sú hét Sigrlinn. Iðmundr hét jarl hans; Atli var hans son, er fór at biðja Sigrlinnar til handa konungi. Hann dvaldisk vetrlangt með Sváfni konungi. Fránmarr hétt þar jarl, fóstri Sigrlinnar; dóttir hans hét Álof. Jarlinn réð, at meyjar var synjat, ok fór Atli heim. Atli jarls son stóð einn dag við lund nǫkkurn, en fugl sat í limunum uppi yfir hánum ok hafði heyrt til, at hans menn kǫlluðu vænstar konur þær, er Hjǫrvarðr konungr átti. Fuglinn kvakaði, en Atli hlýddi, hvat hann sagði. Hann kvað: 1. Sátt þú Sigrlinn Sváfnis dóttur, męy hina fęgrstu í munarhęimi? þó hagligar Hjǫrvarðs konur gumnum þykkja at Glasislundi. Atli kv. 2. Mundu við Atla Iðmundar son fogl fróðhugaðr, flęira mæla? Fugl kv. Munk ef mik buðlungr blóta vildi ok kýsk þats vilk ór konungs garði. A. kv. 3. Kjósattu Hjǫrvarð né hans sonu, né hinar fǫgru fylkis brúðir, ęigi brúðir þær, es buðlungr á; kaupum vęl saman, þat’s vina kynni. F. kv. 4. Hof munk kjósa. hǫrga marga, gollhyrnðar kýr frá grams búi, ef honum Sigrlinn sefr á armi ok ónauðig jǫfri fylgir. 2. Þetta var áðr Atli fœri, en er hann kom heim ok konungr spurði hann tíðenda, hann kvað: 5. Hǫfum ęrfiði ok ękki øręndi, mara þraut óra á męginfjalli, urðum síðan Sæmorn vaða, þá vas oss synjat Sváfnis dóttur. hringum gœddrar, * es hafa vildum. * 3. Konungr bað, at þeir skyldu fara annat sinn; fór hann sjálfr. En er þeir kómu upp á fjall, ok sá á Sváfaland lanzbruna ok jóreyki stóra. Reið konungr af fjallinu fram í landit ok tók náttból við á eina. Atli helt vǫrð ok fór yfir ána. Hann fann eitt hús. Fugl mikill sat á húsinu ok gætti, ok var sofnaðr. Atli skaut spjóti fuglinn til bana, en í húsinu fann hann Sigrlinn konungs dóttur ok Álofu jarls dóttur ok hafði þær báðar braut með sér. Fránmarr jarl hafði hamazk í arnar líki ok varit þær fyrir hernum með fjǫlkyngi. Hróðmarr hét konungr, biðill Sigrlinnar. Hann drap Sváfakonung ok hafði rænt ok brent landit. Hjǫrvarðr konungr fekk Sigrlinnar en Atli Álofar. Hjǫrvarðr ok Sigrlinn áttu son mikinn ok vænan. Hann var þǫgull; ekki nafn festisk við hann. Hann sat á haugi; hann sá ríða valkyrjur níu ok var ein gǫfugligust. Hon kvað: 6. Síð munt Hęlgi hringum ráða, ríkr rógapaldr, né Rǫðulsvǫllum, ǫrn gól árla, ef æ þęgir, þótt harðan hug hilmir gjaldir. H. kv. 7. Hvat lætr fylgja Hęlga nafni, brúðr bjartlituð, alls bjóða ræðr? hygg fyr ǫllum atkvæðum vęl, þigg ek ęigi þat, nema þik hafak. Valk. kv. 8. Sverð vęitk liggja í Sigarsholmi fjórum færi an fimm tøgu, ęitt es þęira ǫllum bętra vígnesta bǫl ok varit golli. 9. Hringr’s í hjalti, hugr’s í miðju, ógn’s í oddi þęims ęiga getr, liggr með ęggju ormr dreyrfáaðr, ęn á valbǫstu verpr naðr hala. 4. Eylimi hét konungr. Dóttir hans var Sváfa. Hon var valkyrja ok reið lopt ok lǫg. Hon gaf Helga nafn þetta ok hlífði hánum opt síðan í orrostum. Helgi kvað: 10. Estat Hjǫrvarðr hęilráðr konungr, folks oddviti, þótt frægr séir; lézt ęld eta jǫfra byggðir, ęn þeir angr við þik ękki gęrðu. 11. Ęn Hróðmarr skal hringum ráða, þęim es ǫ́ttu órir niðjar, sá sésk fylkir fæst at lífi, hyggsk aldauða arfi at ráða. 5. Hjǫrvarðr svaraði, at hann mundi fá lið Helga, ef hann vill hefna móðurfǫður síns. Þá sótti Helgi sverðit, er Sváfa vísaði hánum til. Þá fór hann ok Atli ok feldu Hróðmar ok unnu mǫrg þrekvirki. Hann drap Hata jǫtun, er hann sat á bergi nǫkkuru. Helgi ok Atli lágu skipum í Hatafirði. Atli helt vǫrð enn fyrra hlut nætrinnar. Hrímgerðr Hatadóttir kvað: 1. Hvęrir ro hǫlðar í Hatafirði, skjǫldum’s tjaldat á skipum? frœknliga látið, fátt hygg yðr séask, kęnnið mér nafn konungs. A. kv. 2. Hęlgi hęitir, ęn þú hvęrgi mátt vinna grand grami; éarnborgir ro of ǫðlings flota; knegut oss fǫ́lur fara. 3. Hvé þik heitir, halr hinn ámǫ́tki, hvé þik kalla konir? fylkir þér trúir, es þik í fǫgrum lætr bęits stafni búa. A. kv. 4. Atli hęitik, atall skalk þér vesa, mjǫk emk gífrum gramastr; úrgan stafn hęfk opt búit ok kvalðar kveldriður. 5. Hvé þú hęitir, hála nágrǫ́ðug? nęfn þinn fála fǫður; níu rǫstum es þú skyldi neðar vesa ok œxi þér á baðmi barr. Hr. kv. 6. Hrímgęrðr hęitik, Hati hét minn faðir, þann vissak ámátkastan jǫtun. margar brúðir lét frá búi tęknar, unz hann Hęlgi hjó. A. kv. 7. Þú vast hála fyr hildings skipum ok látt í fjarðar mynni fyrir; ræsis rekka es þú vildir Rǫ́n gefa, ef þér kœmit í þverst þvari. Hr. kv. 8. Duliðr est nú Atli, draums kveðk þér vesa, síga lætr brýnn fyr bráar; móðir mín lá fyr mildings skipum; ek drękða Hlǫðvarðs sonum í hafi. — — — — A. kv. 9. Gnęggja myndir Atli, ef gęldr né værir, bręttir sinn Hrímgęrðr hala. aptarla hjarta hygg at þitt Atli sé, þótt hafir ręina rǫdd. A. kv. 10. Ręini munk þér þykkja ef ręyna knátt, ok stígak land af lęgi, ǫll munt lęmjask, ef mér es alhugat, ok svęigja þinn Hrímgęrðr hala. Hr. kv. 11. Atli gakk á land, ef afli tręystisk, ok hittumk í vík Varins, rifja rétti es þú munt rekkr fáa, ef mér í krummur kemr. A. kv. 12. Munkak ganga áðr gumnar vakna, ok halda of vísa vǫrð; esa mér ørvænt, nær óru kemr skass upp und skipi. Hr. kv. 13. Vaki þú Hęlgi ok bœt við Hrímgęrði, es lézt hǫggvinn Hata, ęina nótt kná hon hjá jǫfri sofa, þá hęfr hon bǫlva bœtr. H. kv. 14. Loðinn hęitir, lęið est mannkyni, sá býr í Þollęyju þurs, hundvíss jǫtunn, hraunbúa verstr, sá’s þér makligr maðr. Hr. kv. 15. Hina vildu hęldr, es réð hafnir skoða fyrri nótt með firum. — — — — 16. Marggollin mær mér þótti afli bera (hér sté hon land af lęgi) ok fęsti svá yðvarn flota, hon ęin því vęldr, es ęigi mák buðlungs mǫnnum bana. H. kv. 17. Hęyr nú Hrímgęrðr, ef bœtik harma þér, sęg þú gørr grami, vas sú ęin véttr, es barg ǫðlings skipum, eða fóru flęiri saman? Hr. kv. 18. Þrennar níundir męyja, þó ręið ęin fyrir hvít und hjalmi mær, marir hristusk, * stóð af mǫnum þęira * dǫgg í djúpa dala, * hagl í hóva viðu, * þaðan kemr með ǫldum ár * alt vas mér þat lęitt es lęitk. H. kv. 19. Austr lít Hrímgerðr, ef þik lostna hęfr Hęlgi hęlstǫfum, á landi ok á vatni borgit’s lofðungs flota ok siklings mǫnnum hit sama. A. kv. 20. Dagr es nú Hrímgęrðr, ęn þik dvalða hęfr Atli til aldrlaga, hafnarmark þykkir hlœgligt vesa, þars þú í stęins líki stęndr. 6. Helgi konungr var allmikill hermaðr. Hann kom til Eylima konungs ok bað Sváfu dóttur hans. Þau Helgi ok Sváfa veittusk várar ok unnusk furðu mikit. Sváfa var heima með feðr sínum, en Helgi í hernaði. Var Sváfa valkyrja enn sem fyrr. Heðinn var heima með fǫður sínum, Hjǫrvarði konungi, í Nóregi. Heðinn fór einn saman heim ór skógi jólaaptan ok fann trollkonu, Sú reið vargi ok hafði orma at taumum ok bauð fylgð sína Heðni. »Nei,« sagði hann. Hon sagði: »þess skaltu gjalda at bragarfulli.« Um kveldit óru heitstrengingar. Var fram leiddr sonargǫltr. Lǫgðu menn þar á hendr sínar ok strengðu menn þá heit at bragarfulli. Heðinn strengði heit til Sváfu Eylima dóttur, unnustu Helga bróður síns, ok iðraðisk svá mjǫk, at hann gekk á braut villistígu suðr á lǫnd ok fann Helga bróður sinn. Helgi kvað: 12. Kom hęill Heðinn, hvat kant sęgja nýra spjalla ór Nóregi, hví’s þér stillir støkt ór landi ok est ęinn kominn oss at finna? Heð. kv. 13. [Erumka stillir støkt ór landi], mik hęfr miklu glœpr męiri sóttan, ek hęf kørna hina konungbornu brúði þína at bragarfulli. H. kv. 14. Sakask ęigi þú, sǫnn munu verða ǫlmǫ́l Heðinn okkur bęggja. — — — — 15. Mér hęfr stillir stęfnt til ęyrar, þriggja nátta skylak þar koma; if es mér á því, at aptr komak; þá má at góðu gęrask slíkt ef skal. Hed. kv. 16. Sagðir Hęlgi, at Heðinn væri góðs verðr frá þér ok gjafa stórra; þér es sœmra sverð at rjóða, an frið gefa fjǫ́ndum þínum. 7. Þat kvað Helgi, þvíat hann grunaði um feigð sína ok þat at fylgjur hans hǫfðu vitjat Heðins þá er hann sá konuna ríða varginum. Álfr hét konungr, son Hróðmars, er Helga hafði vǫll haslaðan á Sigarsvelli á þriggja nátta fresti. Þá kvað Helgi: 17. Ręið á vargi, es røkvit vas, fljóð ęitt es hann fylgju bęiddi; hón vissi þat, at veginn myndi Sigrlinnar sonr á Sigarsvǫllum. 8. Þar var orrosta mikil ok fekk þar Helgi banasár. 18. Sęndi Hęlgi Sigar at ríða ępt Ęylima ęingadóttur; »bið bráðliga búna verða, ef hon finna vill fylki kvikvan«. Sig. kv. 19. Mik hęfr Hęlgi hingat sęndan við þik Sváfa sjalfa at mæla; þik kvazk hilmir hitta vilja, áðr ítrborinn ǫndu týndi. Sv. kv. 20. Hvat varð Hęlga Hjǫrvarðs syni?; mér’s harðliga harma lęitat, ef hann sær of lék eða sverð of bęit, þęim skalk gumna grand of vinna. Sig. kv. 21. Fell hér í morgin at Frekastęini, buðlungr sás vas baztr und sólu; Alfr mun sigri ǫllum ráða, þótt þetta sinn þǫrfgi væri. H. kv. 22. Hęil ves þú Sváfa, hug skalt dęila, sjá mun í hęimi hinztr fundr vesa; téa buðlungi blœða undir, mér hęfr hjǫrr komit hjarta hit næsta. 23. Biðk þik Sváfa, brúðr grátattu, ef vill mínu máli hlýða, at þú Heðni hvílu gęrvir ok jǫfur ungan ǫ́stum lęiðir. Sv. kv. 24. Mælt hafðak þat í munarhęimi, þás mér Hęlgi hringa valði, myndigak lostig at liðinn fylki jǫfur ókunnan armi vęrja. Heð. kv. 25. Kyss mik Sváfa, kemk ęigi áðr Rogheims á vit né Rǫðulsfjalla, aðr hęfnt of hęfk Hjǫrvarðssonar þess's buðlungr vas baztr und sólu. 9. Helgi ok Sváfa er sagt at væri endrborin.