# Fáfnismál

- **Verk:** Fáfnismál (verk:edda:fafnismal)
- **Källsamling:** Den poetiska Eddan (Finnur Jónsson 1932; Brate 1913)
- **Utgåva:** Finnur Jónsson (utg.), De gamle Eddadigte, København 1932: Fáfnismǫ́l. heimskringla.no.
- **Språk:** non
- **Typ:** original
- **Licens:** Public domain

## Fáfnismál (Finnur Jónsson 1932)

<!-- passage: edda:fafnismal:non -->

Fáfnismǫ́l 
 12. Heim fór Sigurðr til Hjálpreks. þá eggjaði Reginn Sigurð til at vega Fáfni. Sigurðr ok Reginn fóru upp á Gnitaheiði ok hittu þar slóð Fáfnis, þá er hann skreið til vaz. Þar gerði Sigurðr grǫf mikla á veginum ok gekk Sigurðr þar í. En er Fáfnir skreið af gullinu, blés hann eitri, ok hraut þat fyrir ofan hǫfuð Sigurði. En er Fáfnir skreið yfir grǫfna, þá lagði Sigurðr hann með sverði til hjarta. Fáfnir hristi sik ok barði hǫfði ok sporði. Sigurðr hljóp or grǫfinni ok sá þá hvárr annan. Fáfnir kvað:
 1. 
 Svęinn ok svęinn, 
 hvęrjum est svęinn of borinn,
 hvęrra ’st manna mǫgr?,
 es á Fáfni rautt
 þinn hinn frána mæki; 
 stǫndumk til hjarta hjǫrr.
 13. Sigurðr dulði nafn síns fyrir því, at þat var trúa þeira í forneskju, at orð feigs manns mætti mikit, ef hann bǫlvaði óvin sínum með nafni. Hann kvað:
 S. kv. 2. 
 Gǫfugt dýr hęitik,
 ęn gęngit hęfk 
 hinn móðurlausi mǫgr, 
 fǫður ákka 
 sęm fira synir;
 æ gęng ek ęinn saman.
 F. kv. 3. 
 Vęizt ef fǫ́ður né áttat 
 sęm fira synir
 — — — —
 hvęrju vast undri alinn?
 S. kv. 4. 
 Ættęrni mitt
 kveðk þér ókunnigt vesa 
 ok mik sjalfan hit sama; 
 Sigurðr hęitik,
 Sigmundr hét minn faðir, 
 es hęfk þik vǫ́pnum vegit.
 F. kv. 5. 
 Hvęrr þik hvatti, 
 hví hvętjask lézt 
 mínu fjǫrvi at fara? 
 hinn fránęygi svęinn, 
 áttir fǫður bitran; 
 † aburno sciór asceiþ.
 S. kv. 6. 
 Hugr mik hvatti, 
 hęndr mér fulltýðu 
 ok minn hinn hvassi hjǫrr; 
 fár es hvatr,
 es hrøðask tekr,
 ef í barnœsku es blauðr.
 F. kv. 7. 
 Vęitk, ef vaxa næðir 
 fyr vina brjósti, 
 sæi maðr þik vręiðan vega; 
 nú est haptr 
 ok hęrnuminn; 
 æ kveða bandingja bifask.
 S. kv. 8. 
 Því bregðr mér, Fáfnir, 
 at til fjarri séak 
 mínum fęðrmunum, 
 emka haptr, 
 þótt værak hęrnumi, 
 þú fant, at lauss lifik.
 F. kv. 9. 
 Hęiptyrði ęin 
 tęlr þú þér í hvívetna, 
 ęn þér satt ęitt sęgik: 
 hit gjalla goll 
 ok hit glóðrauða fé, 
 þér verða þęir baugar at bana.
 S. kv. 10. 
 Féi ráða 
 skal fyrða hvęrr 
 æ til hins ęina dags; 
 þvít ęinu sinni 
 skal alda hvęrr 
 fara til hęljar heðan.
 F. kv. 11. 
 Norna dóm 
 munt fyr nęsjum hafa 
 ok ørlǫg ósvinns apa, 
 í vatni druknar 
 ef í vindi rœr, 
 alt es fęigs forað.
 S. kv. 12. 
 Sęg mér Fáfnir,
 alls þik fróðan kveða 
 ok vęl mart vita: 
 hvęrjar ro nornir, 
 es nauðgǫnglar ro 
 ok kjósa mœðr frá mǫgum.
 F. kv. 13. 
 Sundrbornar mjǫk 
 sęgik nornir vesa, 
 ęigut þær ætt saman, 
 sumar ro áskungar, 
 sumar alfkungar, 
 sumar dœtr Dvalins.
 S. kv. 14. 
 Sęg mér þat Fáfnir, 
 alls þik fróðan kveða 
 ok vęl mart vita: 
 hvé holmr hęitir, 
 es blanda hjǫrlęgi 
 Surtr ok æsir saman.
 F. kv. 15. 
 Óskópnir hęitir,
 ęn þar ǫll skulu 
 gęirum lęika goð,
 Bilrǫst brotnar, 
 es á brú fara, 
 ok svima í móðu marir.
 F. kv. 16. 
 Œgishjalm 
 bark of alda sonum, 
 meðan of męnjum lák; 
 ęinn rammari 
 hugðumk ǫllum vesa, 
 fanka svá marga mǫgu.
 S. kv. 17. 
 Œgishjalmr 
 bergr ęinungi 
 hvars skulu vręiðir vega, 
 þá þat finnr, 
 es með flęirum kemr, 
 at ęngi ’s ęinna hvatastr.
 F. kv. 18. 
 ęitri fnœstak, 
 es á arfi lák 
 miklum mins fǫður.
 — — — —
 S. kv. 19. 
 Hinn fráni ormr, 
 gęrðir frœs mikla 
 ok galzt harðan hug,
 hęipt at męiri 
 verðr hǫlða sonum, 
 at þann hjalm hafi.
 F. kv. 20. 
 Ræðk þér nú Sigurðr, 
 ęn þú ráð nemir, 
 ok ríð hęim heðan; 
 hit gjalla goll 
 ok hit glóðrauða fé, 
 þér verða þęir baugar at bana.
 S. kv. 21. 
 Ráð ’s þér ráðit, 
 ęn ek ríða mun 
 til golls, es í lyngvi liggr, 
 ęn þú, Fáfnir,
 ligg í fjǫrbrotum, 
 þars þik hęl hafi.
 F. kv. 22. 
 Ręginn mik réð,
 hann þik ráða mun, 
 hann mun okr verða bǫ́ðum at bana.
 fjǫr sitt láta
 hygg at Fáfnir myni,
 þitt varð nú męira męgin.
 14. Reginn var á brott horfinn, meðan Sigurðr vá Fáfni, ok kom þá aptr, er Sigurðr strauk blóð af sverðinu. Reginn kvað:
 23. 
 Hęill þú nú Sigurðr, 
 nú hęfr þú sigr vegit 
 ok Fáfni of farit, 
 manna þęira, 
 es mold troða, 
 þik kveðk óblauðastan alinn.
 S. kv. 24. 
 Þat ’s óvíst at vita, 
 þás komum allir saman, 
 hvęrr óblauðastr es alinn, 
 margr es hvatr 
 sás hjǫr né rýðr 
 annars brjóstum í.
 R. kv. 25. 
 Glaðr est nú Sigurðr
 ok gagni fęginn, 
 es þęrrir Gram á grasi; 
 bróður minn 
 hęfr þú bęnjaðan 
 ok vęldk þó sjalfr sumu.
 S. kv. 26. 
 Þú því rétt,
 es ríða skyldak 
 hélug fjǫll hinig; 
 féi ok fjǫrvi 
 réði sá hinn fráni ormr, 
 nema þú frýðir mér hvats hugar.
 S. kv. 27. 
 Fjarri gekt, 
 meðan á Fáfni rauðk 
 minn hinn hvassa hjǫr; 
 afli mínu
 attak við orms męgin, 
 meðan í lyngvi látt.
 R. kv. 28. 
 Lęngi liggja 
 létir lyngvi í 
 þann hinn aldna jǫtun,
 ef sverðs né nytir, 
 þess ’s sjalfr gęrðak, 
 þíns hins hvassa hjǫrs.
 S. kv. 29. 
 Hugr ’s bętri 
 an sé hjǫrs męgin, 
 hvars skulu vręiðir vega; 
 hvatan mann 
 sék harðla vega 
 með slævu sverði sigr.
 15. Þá gekk Reginn at Fáfni ok skar hjarta ór hánum með sverði, er Riðill heitir, ok þá drakk hann blóð ór undinni eptir.
 30. 
 Hvǫtum ’s bętra * 
 an sé óhvǫtum * 
 í hildilęik hafask, * 
 glǫðum ’s bętra * 
 an sé glúpnanda, * 
 hvat sem at hęndi kemr. *
 R. kv. 31. 
 Sit þú nú Sigurðr,
 ęn ek mun sofa ganga 
 ok halt Fáfnis hjarta við funa,
 ęiskǫld vilk 
 of etin láta
 ępt þenna dręyra drykk.
 16. Sigurðr tók Fáfnis hjarta ok steikði á teini. Er hann hugði at fullsteikt væri ok freyddi sveitinn ór hjartanu, þá tók hann á fingri sínum ok skynjaði, hvárt fullsteikt væri. Hann brann ok brá fingrinum í munn sér. En er hjartblóð Fáfnis kom á tungu hánum, ok skilði hann fugls rǫdd. Hann heyrði, at igður klǫkuðu á hrísinu. Igðan kvað:
 I. 32. 
 Þar sitr Sigurðr
 svęita stokkinn,
 Fáfnis hjarta 
 við funa stęikir; 
 spakr þœtti mér 
 spillir bauga, 
 ef fjǫrsega 
 fránan æti.
 II. ig. kv. 33. 
 Þar liggr Ręginn,
 ræðr umb við sik, 
 vill tæla mǫg 
 þanns trúir hǫ́num, 
 berr af ręiði 
 rǫng orð saman, 
 vill bǫlva smiðr 
 bróður hęfna.
 a. ig. kv. 34. 
 Hǫfði skęmra 
 láti hinn hára þul 
 fara til hęljar heðan, 
 ǫllu golli
 þá kná hann ęinn ráða, 
 fjǫlð því ’s und Fáfni lá.
 III. ig. kv. 35. 
 Horskr þœtti mér, 
 ef hafa kynni 
 ástráð mikit 
 yðvar systra, 
 hygði of sik 
 ok hugin ględdi; 
 þar ’s mér ulfs vǫ́n, 
 es ęyru sék.
 I. ig. kv. 36. 
 Esat svá horskr 
 hildimęiðr
 sęm hęrs jaðar 
 hyggja myndak, 
 ef bróður lætr 
 á brot komask,
 ęn ǫðrum hęfr 
 aldrs of synjat. 
 b, ig. kv. 37. 
 Mjǫk ’s ósviðr, 
 ef ęnn sparir 
 fjanda hinn folkskáa, 
 þars Ręginn liggr, 
 es hann ráðinn hęfr, 
 kannat við slíku séa.
 a, ig. kv. 38. 
 Hǫfði skęmra 
 láti hinn hrímkalda jǫtun 
 ok af baugum búa, 
 þá féar þess, 
 es Fáfnir réð, 
 mun hann ęinvaldi vesa.
 S. kv. 39. 
 Verðat svá rík skǫp, 
 at Ręginn skyli 
 mitt banorð bera; 
 báðir brœðr 
 skulu bráðliga 
 fara til hęljar heðan.
 17. Sigurðr hjó hǫfuð af Regin ok þá át hann Fáfnis hjarta ok drakk blóð þeira beggja Regins ok Fáfnis. Þá heyrði Sigurðr, hvar igður mæltu:
 40. 
 Bitt þú Sigurðr 
 bauga rauða, 
 esa konungligt 
 kvíða mǫrgu; 
 męy vęitk ęina 
 miklu fęgrsta, 
 golli gœdda, 
 ef geta mættir.
 41. 
 Liggja til Gjúka
 grœnar brautir
 framm vísa skǫp
 folklíðǫndum,
 þar hęfr dýrr konungr
 dóttur alna;
 þá munt þú Sigurðr
 mundi kaupa.
 42. 
 Salr ’s á hóu 
 Hindarfjalli, 
 allr es útan 
 ęldi svęipinn, 
 þann hafa horskir 
 halir of gǫrvan 
 ór odøkkum 
 Ógnar ljóma.
 43. 
 Vęitk á fjalli 
 folkvitr sofa 
 ok lęikr yfir 
 lindar váði;
 Yggr stakk þorni, 
 aðra fęldi 
 hǫr-gefn hali, 
 an hafa vildi.
 44. 
 Knátt mǫgr séa 
 męy und hjalmi, 
 þás frá vígi 
 Vingskorni ręið; 
 máat Sigrdrífar 
 svefni bregða, 
 skjǫldunga niðr, 
 fyr skǫpum norna.
 18. Sigurðr reið eptir slóð Fáfnis til bœlis hans ok fann þat opit, ok hurðir af járni ok gætti; af járni váru ok allir timbrstokkar í húsinu, en grafit í jǫrð niðr. Þar fann Sigurðr stórmikit gull ok fyldi þar tvær kistur. Þar tók hann œgishjálm ok gullbrynju ok sverðit Hrotta ok marga dýrgripi ok klyfjaði þar með Grana, en hestrinn vildi eigi fram ganga, fyrr en Sigurðr steig á bak hánum. Sigurðr reið upp á Hindarfjall ok stefndi suðr til Fraklands. Á fjallinu sá hann ljós mikit, svá sem eldr brynni, ok ljómaði af til himins. En er hann kom at, þá stóð þar skjaldborg ok upp ór merki. Sigurðr gekk í skjaldborgina ok sá, at þar lá maðr ok svaf með ǫllum hervápnum. Hann tók fyrst hjálminn af hǫfði hánum. Þá sá hann at þat var kona. Brynjan var fǫst, sem hon væri holdgróin. Þá reist hann með Gram frá hǫfuðsmátt brynjuna í gǫgnum niðr ok svá út í gǫgnum báðar ermar. Þá tók hann brynju af henni, en hon vaknaði ok settisk hon upp ok sá Sigurð ok mælti:
 45. 
 Hvat bęit brynju? 
 hví brák svefni? 
 hvęrr fęldi af mér 
 fǫlvar nauðir?
 S. kv. 
 Sigmundar burr —
 slęit fyr skǫmmu 
 hrafn hræs undir — 
 hjǫrr Sigurðar.
