# Atlakviða - **Verk:** Atlakviða (verk:edda:atlakvida) - **Källsamling:** Den poetiska Eddan (Finnur Jónsson 1932; Brate 1913) - **Utgåva:** Finnur Jónsson (utg.), De gamle Eddadigte, København 1932: Atlakviða (FJ). heimskringla.no. - **Språk:** non - **Typ:** original - **Licens:** Public domain ## Atlakviða (Finnur Jónsson 1932) Atlakviða Et af de tekstlig mest mishandlede digte. Dauði Atla Guðrún Gjúkadóttir hefndi brœðra sinna, svá sem frægt er orðit. Hon drap fyrst sonu Atla, en eptir drap hon Atla ok brendi hǫllina ok hirðina alla; um þetta er sjá kviða ort. 1. Atli sęndi ár til Gunnars kunnan sęgg at riða, Knéfrøðr vas hęitinn; at gǫrðum kom Gjúka ok at Gunnars hǫllu, bękkjum aringręypum ok at bjóri svǫ́sum. 2. Drukku dróttmęgir, ęn dyljęndr þǫgðu, vín í valhǫllu, vręiði sǫ́usk Húna; kallaði Knéfrøðr kaldri rǫddu, sęggr hinn suðrœni, sat á bękk hóum. 3. Atli mik sęndi ríða øręndi mari hinum mélgręypa myrkvið ókunnan at biðja yðr Gunnarr, at á bękk kœmið með hjǫlmum aringręypum, at sœkja hęim Atla. 4. Skjǫldu kneguð par vęlja ok skafna aska, hjalma gollroðna ok Húna męngi, silfrgyld sǫðulklæði, sęrki valrauða, dafar darraðar, drǫsla mélgręypa. 5. Vǫll lézk ykr ok mundu gefa víðrar Gnitahęiðar með gęiri gjallanda * ok gyldum stǫfnum, * stǫ́rar meiðmar * ok staði Danpar, * hrís þat hit mæra, * es Myrkvið kalla. * 6. Hǫfði vatt þá Gunnarr, ok Hǫgna til sagði: »hvat ræðr okr sęggr hinn œri alls vit slíkt hęyrum? goli vissak ękki á Gnitahęiði Þats vit ættima annat slíkt. 7. Sjau ęigum salhús, sverða full eru; hvęrju eru þęira hjǫlt ór golli. 8. Minn vęitk mar baztan, ęn mæki hvassastan, boga bekksœma ęn brynjur ór golli, hjalm ok skjǫld hvítastan kominn ór hǫll Kíars, ęinn es minn bętri an sé allra Húna. H. kv. 9. Hvat hyggr brúði bęndu, þás okr baug sęndi varðan ulfs vǫ́ðum; hygg at vǫrnuð byði; hár fank hęiðingja riðit í hring rauðum, ylfskr es vegr okkarr at ríða øręndi. 10. Niðjargi hvǫttu né nǫ́ungr annarr, rýnęndr né ráðęndr, né þęirs ríkir vǫ́ru. 11. Kvaddi þá Gunnarr sęm konungr skyldi, mærr í mjǫðranni, af móði stórum: »rís þú nú Fjǫrnir, lát á flęt vaða greppa gollskálir með gumna hǫndum. 12. Ulfar munu ráða arfi Niflunga gamlir gránvarðir, ef Gunnars missir, birnir blakkfjallir bíta þreftǫnnum, gamna gręystóði, ef Gunnarr né kømrat.« 13. Leiddu landrǫgni lýðar ónęisir grátęndr gunnhvata ór garði ok Hǫgna. Þá kvað hinn œri ęrfivǫrðr Hǫgna: hęilir farið ok horskir, hvars ykr hugr tęygir. 14. Fetum létu frœknir of fjǫll at þyrja mara mélgręypa myrkvið ókunnan, hristisk ǫll Húnmǫrk, þars harðmóðgir fóru, rǫ́ku vandstyggva vǫllu algrœna. 15. Land sǫ́u Atla † ok liðskjalfar djúpa, Bikka greppar standa * á borg hinni hóu, * sal of suðrþjóðum, * slęginn sessmęiðum * bundnum rǫndum, * blęikum skjǫldum, * dafar darraðar, * ęn þar drakk Atli vín í valhǫllu, vęrðir sǫ́tu úti. (at varða þęim Gunnari, ef hans vitja kœmi, með gęiri gjallanda at vękja gram hildi). 16. Systir fann þęira snemst at í sal kómu brœðr hennar báðir, bjóri vas lítt drukkin; »ráðinn est Gunnarr; hvat munt ríkr vinna við Húna harmbrǫgðum? hǫll gakk ór snimma. 17. Bętr hęfðir bróðir, at í brynju fœrir sęm hjǫlmum aringręypum at séa hęim Atla; sætir í sǫðlum sólhęiða daga nái nauðfǫlva létir nornir gráta, Húna skjaldmęyjar * herfi kanna; * ęn Atla sjalfan * létir í ormgarð koma; * nú ’s sá ormgarðr * ykr of folginn. * G.kv. 18. Sęinat’ es nú systir at samna Niflungum; langt es at lęita lýða sinnis til of rosmufjǫll Rínar rekka ónęissa. 19. Fingu þeir Gunnar ok í fjǫtur settu vin Borgunda ok bundu fastla. 20. Sjau hjó Hǫgni sverði hvǫssu ęn hinum átta hratt í ęld hęitan; svá skal frœkn fjándum vęrjask Hǫgni varði hęndr. 21. — — — Gunnars; frǫ́gu frœknan ef fjǫr vildi gotna þjóðann golli kaupa. G. kv. 22. Hjarta skal mér Hǫgna í hęndi liggja blóðugt ór brjósti skorit baldriða saxi slíðrbęittu (syni þjóðans) — — 23. Skǫ́ru þęir hjarta Hjalla ór brjósti blóðugt á bjóð lǫgðu ok bǫ́ru fyr Gunnar. 24. (Þá kvað þat Gunnarr, gumna dróttinn): Hér hęfk hjarta Hjalla hins blauða óglíkt hjarta Hǫgna hins frœkna, es mjǫk bifask, es á bjóði liggr; bifðisk hǫlfu męir, es í brjósti lá. 25. Hló þá Hǫgni, es til hjarta skǫ́ru kvikvan kumbla męið, kløkkva síz hugði; blóðugt á bjóð lǫgðu ok bǫ́ru fyr Gunnar. 26. (Mærr kvað þat Gunnarr gęirniflungr:) Hér hęfk hjarta Hǫgna hins frœkna óglíkt hjarta Hjalla hins blauða; es lítt bifask, es á bjóði liggr; bifðisk svági mjǫk, þás í brjósti lá. 27. Svá skalt Atli * augum fjarri * sem munt * męnjum verða; * es und ęinum mér * ǫll of folgin * hodd Niflunga * lifira nú Hǫgni. * 28. Ęy vas mér týja, meðan tvęir lifðum, nú es mér ęngi, es ęinn lifik. 29. Rín skal ráða rógmalmi skatna svinn áskunnum. arfi Niflunga, í veltanda vatni lýsask valbaugar, hęldr an á hǫndum goll skíni Húna bǫrnum. 30. Ýkvið hvélvǫgnum, haptr es nú í bǫndum. 31. Atli hinn ríki ręið Glaumi mærum, slęginn rógþornum, sifjungr þęira — — Goðrún (sigtíva) varnaði við tǫ́rum, vaðin í þyshǫllu. 32. »Svá gangi þér Atli sęm við Gunnar áttir ęiða opt svarða ok ár of nęfnda at sól hinni suðrhǫllu ok at Sigtýs bergi, hǫlkvi hvílbęðjar ok at hringi Ullar.« ok męir þaðan * męnvǫrð bituls * dolgrǫgni dró * til dauðs skokr. * 33. Lifanda gram * lagði í garð, * þanns skriðinn vas, * skatna męngi, * innan ormum, * ęn ęinn Gunnarr * hęiptmóðr hǫrpu * hęndi kníði; * glumðu stręngir, * svá golli skal * frœkn hringdrifi * við fira halda. * 34. Atli lét rinna lands síns á vit jó ęyrskáan aptr frá morði; dynr vas í garði, drǫslum of þrungit, vápnsǫngr virða, vǫ́ru af hęiði komnir. 35. Út gekk þá Goðrún Atla í gǫgn með gyldum kálki at ręifa gjǫld Rǫgnis: »þiggja knátt þęngill í þinni hǫllu glaðr at Goðrúnu at gnadda niflfarna.« 36. Umðu ǫlskálir Atla vínhǫfgar, þás í hǫll saman Húnar of tǫlðusk, gumar gransíðir gingu inn hvatir. 37. Skævaði hin skírleita — — — — vęigar þęim at bera, afkǫ́r dís jǫfrum ok ǫlkrásir valði nauðug nęffǫlum, ęn níð sagði Atla. 38. Sona hęfr þinna, sverða dęilir, hjǫrtu hrædręyrug við hunang of tuggin, melta knátt móðugr, manna valbráðir eta at ǫlkrǫ́sum ok ór ǫndugi at sęnda. 39. Kallara síðan * til knéa þinna * Ęrp né Ęitil * ǫlręifa tváa; * séra þu síðan * í seti miðju * golls miðlęndr * gęira skępta. * (manar męita * né mara keyra). * 40. Ymr varð á bękkjum, afkárr sǫngr virða, gnýr und goðvęfjum, grétu bǫrn Húna, nema ęin Goðrún, es æva grét brœðr sína berharða ok buri svása. unga ófróða, * þás við Atla gat. * 41. Golli søri Goðrún, hin gaglbjarta, hringum rauðum ręifði húskarla; skǫp lét hón vaxa, ęn skíran malm vaða, æva fljóð ękki gáði fjarghúsa. 42. Óvarr vas Atli, óðan hafði sik drukkit, vápn hafði ękki, varnaðit við Goðrúnu; opt vas lęikr bętri, þás þau lint skyldu optar umb faðmask, fyr ǫðlingum. 43. Hón bęði broddi gaf blóð at drekka hęndi hęlfússi ok hvelpa lęysti, hratt fyr hallar dyrr, ok húskarla vakði brandi brúðr hęitum; þau lét brœðra gjǫld. 44. Ęldi gaf alla, þás inni vǫ́ru ok frá morði Gunnars kómu ór myrkviði, forn timbr fellu, fjarghús of ruku, bœr brann Buðlunga, brunnu ok skjaldmęyjar. inni aldrstamar * hnigu í ęld hęitan. * 45. (Fullrœtt ’s of þetta, fęrr ęngi svá síðan brúðr í brynju brœðra at hęfna; hón hęfr þriggja þjóðkonunga banorð borit bjǫrt áðr sylti.) Enn segir gløggra í Atlamálum hinum grœnlenzkum.