# Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum

- **Verk:** Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum (verk:adam_av_bremen)
- **Upphov:** Adam av Bremen
- **Datering:** 1073/1081
- **Källsamling:** Monumenta Germaniae Historica, openMGH
- **Utgåva:** Bernhard Schmeidler (utg.), Adam von Bremen, Hamburgische Kirchengeschichte, 3 uppl., Hannover/Leipzig 1917 (MGH SS rer. Germ. 2): skolierna. OCR ur Internet Archive (adamvonbremenham00adam).
- **Språk:** lat
- **Typ:** original
- **Licens:** Public domain

## skolion 2 (till bok I, kap. 8; MGH s. 10)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:2 -->

Sedente tunc Paulo papa T. (C2)

## skolion 3 (till bok I, kap. 12; MGH s. 15)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:3 -->

Fresia regie est maritima, inviis inaccessa paludibus, habetqae pages XVII, quorum pars tertia Bremen- sem respicit episcopatum, hiis distincti vocabulis: Ostraga, Rustrii, Wanga, Diesmeri, Herioga, Nordi atque Morseti. Et hii VII pagi ecclesias tenent circiter L. Hanc Fresiae partem a Saxonia dirimit palus, quae Waplinga dicitur, et Wirrahae fluvii ostia. A reliqua Fresia palus Emisgoe terminal et mare occeanum (B2. C)

## skolion 5 (6 hos Lappenberg) (till bok I, kap. 20; MGH s. 29)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:5 -->

Turholz monasterium est Flandriae nobi- lissimum, insigne monachis, pro quo recuperando vetus que- rela est ecclesiae nostrae pontificibus. Adalbertus autem archiepiscopus ad eum fmem perduxit negocium, ut dato con- cambio quaestio removeretur ; quod cesar et dux Flandriae coUaudabant - " (SO)

## skolion 6 (7 hos Lappenberg) (till bok I, kap. 27; MGH s. 33)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:6 -->

Concilium adunacionis " factum est Worma- archiepiscopi XXIX. (30). XXYIII. Post haec scribitur in Yita beati antisti-

## skolion 7 (8 hos Lappenberg) (till bok I, kap. 37; MGH s. 41)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:7 -->

Aquisgrani palatium usque ad tempus Ottonis per annos LXXX vastum permansit quod destruxerat Ord- wig princeps (B1.2.C)

## skolion 8 (9 hos Lappenberg) (till bok I, kap. 44; MGH s. 46)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:8 -->

Gotafrid et Sigafrid reges ibi sunt qqcisi n- F<i (B2. C; vgl. Kap. 47, S. 48, N. c). ''"" ' (51). XLYIIII. Anno Adalgarii YII. Hermannus archiepi-

## skolion 9 (10 hos Lappenberg) (till bok I, kap. 47; MGH s. 48)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:9 -->

Ambo enim et rex et papa miserabilem vitae finem invenerunt, quia papa Formosus a successore suo " etiam mortuul degradatus et de sepulchro eiectus est. Rex vero Arnulfus et vivens a vermibus consumptus- et tandem veneno extinctus est magna Dei vindicta (Bl.2. C)

## skolion 10 (11 hos Lappenberg) (till bok I, kap. 49; MGH s. 50)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:10 -->

Stephanus papa, qui sedit annos VI, Her- mannum Coloniensem archiepiscopum et Adalgarium Hammaburgen- sem archiepiscopum de Bremensi contendentes ecclesia Wormaciam ad synodum venire precepit, et Remensi archiepiscopo Fulconi vice sua commissa causam eorum examinari mandavit (C)

## skolion 13 (14 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 18; MGH s. 74)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:13 -->

Zuentina fluvius currit a lacu, in quo Plunie civitas sita est. Inde per saltum vadit " Isarnho mergiturque in mare Scithicum (A 2. B 1 2. C)

## skolion 14 (15 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 21; MGH s. 76)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:14 -->

Trans Oddoram fluvium primi habitant Pomerani, deinde Polani, qui a latere habent hinc Pruzzos, inde Behemos, ab oriente Ruzzos (A2. Bl.2. C)

## skolion 16 (17 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 21; MGH s. 76)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:16 -->

Ghizzini et Circipani cis Panim flumen habitant, Tholosantes et Rehtarii trans Panim flumen . Hos quatuor populos a fortitudine Wilzos appellant vel Leuticios (A2. B1K{2)

## skolion 18 (19 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 22; MGH s. 81)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:18 -->

Sorabi sunt Sclavi, qui campos inter Albim et Salam interiacentes incolunt; sunt que eis contermini fines Thu- ringorum ac Saxonum. Ultra Aram fluvium alii Sorabi commo- rantur (A2)

## skolion 22 (23 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 28; MGH s. 89)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:22 -->

Otto iste, vir nobilissimus, apud Magdaburg- vicedominus et canonicus fuit (BV.2. C)

## skolion 23 (24 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 30; MGH s. 92)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:23 -->

De hoc Sigafrido grande fertur miraculum, quia cum cenobium Ramsolam invaderet predando, maligno statim invasus spiritu non ante meruit liberari, quam sua ecclesiae resti- tuit et de predio suo fratribus opulentam villam in servicium donavit (C; vgl. B2 in N. &)

## skolion 24 (25 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 30; MGH s. 92)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:24 -->

Hericus rex Sueonum cum potentissimo rege 992—994/95. Polanorum Bolizlao fedus iniit. Bolizlaus filiam vel sororem Herico dedit. Cuius gratia societatis Dani a Sclavis et Sueoni- bus iuxta impugnati sunt. Bolizlaus, rex christianissimus, cum Ottone tercio confederatus " omnem Sclavaniam subiecit et Ruz- ziam et Pruzzos, a quibus passus est sanctus Adalbertus, cuius reliquias tunc Bolizlaus transtulit in Poloniam (Bl.i.C)

## skolion 25 (26 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 36; MGH s. 97)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:25 -->

Iste Odinkar in Angliam ductus est a Knut rege ibique eruditus litteris. Deinde Galliam discendo per- vagatus, sapientis et philosophi nomen accepit. Unde et Deo carus " nomen sortiri meruit (B P. 2. C)

## skolion 26 (27 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 36; MGH s. 98)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:26 -->

Olaph Trucci filio interfecto Craccaben duo regna possedit. Qui mox destructo ydolatriae ritu christianita- tem in Nordmannia per edictum suscipi iussit. Tunc eciam Gotebaldum quendam ab Anglia venientem episcopum in Sconia posuit doctorem. Qui aliquando in Suedia et in Norwegia euan- gelizasse narratur (C)

## skolion 28 (31 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 42; MGH s. 102)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:28 -->

Theodericus erat marchio Sclavorum, cuius ignavia coegit gos fieri desertores (Bl.2; vgl.C)

## skolion 29 (29 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 43; MGH s. 103)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:29 -->

Aldinburg - civilas magna Sclavorum, qui Waigri dicuntur, sita est iuxta mare, quod Balticum vel Barbarum dicitur, itinere diei ab Hammaburg (B1.2.C)

## skolion 30 (28 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 42; MGH s. 103)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:30 -->

Mistiwoi cum nollet christianitatem dese- rere , depulsus a patria fugit ad Bardos ibique consenuit fidelis (BV.2.C)

## skolion 31 (32 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 43; MGH s. 104)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:31 -->

Theodoricus marchio, depulsus ab honore i5 et ab omni hereditate sua, prebendarius apud Magdeburg vitam finivit mala morte, ut dignus fuit (Bl.2)

## skolion 33 (34 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 43; MGH s. 104)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:33 -->

Ramsolan sita est in episcopatu Ferdensi non longe a vico Bardorum. Cuius ordinationem et ius guber- ) Bernardo, filio Hermanni (Herimanni CI), qui BC.

## skolion 34 (35 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 45; MGH s. 106)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:34 -->

Sermo est hunc per simoniacam pestem intronizatum , eo quod magnam hereditatem habuit. Cuius partem ipse invitus dimisif imperatori, partem vero alteram optulit ecclesiae suae, quam pie gubernavit; terciam parentibus dimisit. Senex venerabilis et amator pauperum, maxime illorum, qui parvuli erant. Qua ' occasione fratres a claustro licentius egressi mulierum consortia primum absconse petebant (Bl. 2. C)

## skolion 35 (37 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 49; MGH s. 110)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:35 -->

Odinkar filius erat Toki ducis Winlan- is densis ei sedem habuit in Ripa. Nam tercia pars terrae Winlandensis patrimonium eius fuisse narratur. Et tamen vir tantarum divitiarum mirae fuit continentiae ; cuius unum virtutis exemplum comperi quod omni quadragesimali tempore, semper altero die intermisso, iussit se verberibus a quodam suo affligi presbytero (Bl\ 2. C)

## skolion 36 (36 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 49; MGH s. 110)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:36 -->

Unwanus in plerisque paschae festivitati- bus septem episcopos secum habuit et prelerea abbates, nee minus ducem et aliquos huius provinciae comites, magno honore singulos amplectens (B1.2.C)

## skolion 37 (38 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 52; MGH s. 112)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:37 -->

Ghnut filius Suein regis abiecto nomine gentilitatis in baptismo Lambertus nomen accepit. Unde scrip- tum est in Libro fraternitatis nostras : 'Lambrecht rex Danorum et Imma regina et Ghnut filius eorum devote se commen- daverunt orationibus fratrum Bremensium (Bl.2. C). ') filius Suenonis, qui et Lambertus nomen habuit Bl; qui et filius Suenonis, Lambrict nomen habuit B2; filius Suein regis G.

## skolion 38 (39 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 50; MGH s. 112)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:38 -->

Edgar potentissimus rex Anglorum a legi- istima filium habuit Eduardum, virum sanctissimum. Guius noverca Afilrud- fuit, quae regem privignum suum occidit, filiumque suum Anundum- in regnum posuit (Bl.2,C)

## skolion 39 (40 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 53; MGH s. 114)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:39 -->

Ghnut sororem suam Estred filio regis de Ruzzia dedit ' in matrimonium (Bl.S.C)

## skolion 41 (42 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 60; MGH s. 120)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:41 -->

Olaph sollertissimus festivitatum observator, cum propter divinam religionem a regno asset depulsus et denuo regnum bello recuperasset, in ipso procinctu fertur in papi- lione dormiens sompnium vidisse . Gumque supervenirent hostes adhuc illo quiescente, dux sui exercitus, Phin nomine, accedens regem suscitavit Tunc ille suspirans : 0! quid fe- cisti?' inquit; Videbam me per scalam, cuius vertex sidera tangeret, ascendisse. Heu! iam perveni ad summum illius scalae celumque mihi apertum™ est ingredienti, nisi tu me suscitando revocasses. Postquam visionem vidit rex, circum- ventus a suis, cum non repugnaret, occiditur et martyrio coro- natur (Bl\\C)

## skolion 42 (48 hos Lappenberg, där samma skolion som 47) (till bok II, kap. 61; MGH s. 122)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:42 -->

Et hoc pastor de mulieribus, quae se ca- nonicis aperto iam scelere coniunxerant, precepit, ut nulla earum in civitate remaneret. Ita illae per villas proximas in custodiam dispersae sunt; et cessavit hie morbus usque ad incensionem templi et destructionem claustri (B 1. C)

## skolion 45 (46 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 64; MGH s. 124)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:45 -->

Soror Odinkari episcopi fuit Asa, mulier sanctissima, quae et prebendam Bremae habuit. Haec semper nudis pedibus incedens per XX annos fertur ieiuniis, oralionibus et elemosinis vacasse, raro egressa ecclesiam et postea in bono fine consummata, cum nihil amplius in thesauris haberet, libros ecclesiae dimisif (B\. 3j.

## skolion 46 (47 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 64; MGH s. 124)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:46 -->

Conradus imperator singulis annis ' contra Sclavos exercitum duxit, ideoque pax magna fuit trans Albiam (Bl\2)

## skolion 48 (49 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 66; MGH s. 126)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:48 -->

Hermannus ab incolis terrae paludem Eterin- broch comparavit, quod Gonradus imperator precepto suo fir- ) contigit anno Domini MXXXIF, indictione XIII, VIIF kal. 25. Aug. Septembris C.

## skolion 49 (50 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 68; MGH s. 128)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:49 -->

Isle Suidger ex Papenbergensi episcopatu assumptus est in sedem apostolicam, reiectis ex ordine tribus scismadcis " (BV.2.C)

## skolion 50 (51 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 68; MGH s. 128)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:50 -->

Dicunt eum , si vitam haberet longiorem, velle omnia renovare. Unde et murum civitati ambire cepit, et oratorium destruxit, aliaque multa, in quibas voluntas eius po- test videri non mala (Bl)

## skolion 51 (52 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 68; MGH s. 129)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:51 -->

Ipse ordinavit Esiconem in Hedibu, qui mox obiit, antequam intraret episcopatum suum (Bl.2)

## skolion 54 (55 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 70; MGH s. 132)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:54 -->

Givitatem muro circumdatam disposuit tribus portis et duodeeim munire turribus, ita ut primam episcopus, alteram advocatus, terciam prepositus, quartam de- canus, quintarn magister scolarum, sextam fratres et canonici, alias sex cives adhibitis sortirentur custodiis (B P, (2)

## skolion 55 (56 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 70; MGH s. 132)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:55 -->

Ferunt archiepiscopum Goloniensem nobilissi- mum Hermannum ' veterem de Brema querimoniam renovasse-. Sed et ipse tam auctoritate Bezelini quam triennali silentio repulsus archiepiscopo nostro satisfecit, [et«] per integrum men- sem Goloniae in convivio secum habuit (Bl\{2)

## skolion 56 (57 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 77; MGH s. 136)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:56 -->

Magnus rex classe magna Danorum stipa- tus opulentissimam civitatem Sclavorum lumnem obsedit. Glades par fuit. Magnus terruit omnes Sclavos, iuvenis sanctus et vitae innocentis, ideoque victoriam dedit illi Deus in omnibus (Bl. C). ) vastando BC, vielJeicht richtig.

## skolion 57 (58 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 79; MGH s. 138)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:57 -->

Archiepiscopus preposituram Edoni tulit, pro cuius rei zelo iunior Edo, nepos eius, iratus monasterium incendii. Pro cuius sacrilegii compositione pater Edonis suam hereditatem obtulit ecclesiae. Edo vero prepositus lerosolimam peregrinus abiit, circa festum sancti lacobi egressus, rediitque c. Jmz. 25. in proximo pascha (C)

## skolion 58 (59 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 79; MGH s. 138)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:58 -->

Aiunt enim quidam invidorum episcopum solum naevum superbiae habuisse. Unde inter ipsum et Brun, Ferdensem episcopum, contentio erat indigna episcopis, et hoc maxima propter superbiam cuiusdam Wolfridi advocati. Qui subita et miserabili morte obiit, sicut archiepiscopus (G)

## skolion 59 (60 hos Lappenberg) (till bok II, kap. 82; MGH s. 141)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:59 -->

Ipso anno, quo decessit archiepiscopus, mi- gravit etiam Odinkar Ripensis episcopus. In die paschae missam celebrans ordinavit rem suam certus extremorum (Bl. G)

## skolion 60 (61 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 6; MGH s. 148)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:60 -->

Clemens papa renovavit ecclesiae nostras Hammaburgensi omnia privilegia, quae dudum a Romana sede concessa sunt (B 1. C)

## skolion 63 (64 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 13; MGH s. 154)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:63 -->

Haroldus cum Magno pugnavit contra Suein, post cuius mortem factus est miles eius (Bl.S. CI)

## skolion 66 (67 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 15; MGH s. 156)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:66 -->

Alia erat Gunhild-, relicta Anundi, alia Glide, quam Thora interfecit (Bl.2. C). ) Gude reginam Bl. C; Gunild vel Giuthe reginam B2.

## skolion 67 (68 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 16; MGH s. 158)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:67 -->

Adalwardus a rege Haroldo invitatus venit in Nordmanniam; ibique corpus cuiusdam viri, qui ante LX annos " defunctus est nee omnino putrescere potuit, facta absolutione reconciliationis mox in pulverem redegit. Erat enim ille homo quondam a Libentio archiepiscopo propter piraticam excommunicatus, ut ipsi per visionem revelatum est Adalwardo (B la. 3a. C)

## skolion 68 (69 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 17; MGH s. 160)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:68 -->

Haroldus rex ab illo die direxit episcopos suos in Galliam, multos etiam venientes ab Anglia suscepit. Quorum unus fuit Asgot , quem redeuntem ab urbe apostolorum comprehend! iussit archiepiscopus, acceptoque fidelitatis Sacra- mento dimisit abire donatam (B1.2.C)

## skolion 69 (70 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 17; MGH s. 160)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:69 -->

Alexander episcopus servus servorum Dei Haroldo, regi Nordmannorum, salutem et apostolicam bene- dictionem. Quia adhuc rudes in fide existitis et in ecclesiastica disciphna quodammodo claudicatis, oportet nos, cui totius eccle- siae commissum est regimen, divinis ammonitionibus vos frequentins visitare. Sed quia ob longarum difficultatem viarum per burgensem respiciunt dyocesim, sub illo principe christia-

## skolion 71 (71 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 17; MGH s. 162)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:71 -->

Fama est eo tempore duos monachos a Boemiae saltibus in civitatem Rethre venisse. Ubi dum ver- bum Dei publice annunciarenf, concilio paganorum, sicut ipsi desideraverunt, diversis primo suppliciis examinati ad ultimum pro Ghristo decollati sunt. Quorum nomina quidem hominibus incognita, ut veraciter credimus, in celo scripta sunt (B1.2.C)

## skolion 72 (73 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 21; MGH s. 164)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:72 -->

Glarissimus rex Danorum sola mulierum incontinentia laboravit, non tamen sponte, ut arbitror, sed vitio gentis. Nec tamen illi malo defuit ultio, quia una ex concubinis, Thore, legitimam Gude reginam veneno extinxit. Gumque rex Suein filium Thore, Magnum vocabulo, Romam transmitteret, ut ibi consecraretur ad regnum, infelix puer in via defunctus est, post quem mater impia non suscepit alium filium (B1\S.C)

## skolion 73 (74 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 21; MGH s. 166)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:73 -->

Dicit enim Scriptural Pharaoni: Quia in hoc ipsum excitavi te, ut ostendam virtutem meam in te, et glori- ficetur nomen meum in gentibus\ Ergo cuius vult misere- tur, et quem vult indurat (Bl. C)

## skolion 74 (75 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 25; MGH s. 168)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:74 -->

Ibique locavit caput sancti Secundi-, qui unus ex legione Thebeorum ducum fuisse legitur. Cuius pa- trocinia metropolitanus suscepit in Ytalia, largiente quodam episcopo Taurinensi (Bl.C)

## skolion 75 (76 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 26; MGH s. 170)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:75 -->

'Difficile est, ut laudabifiter viventem laus humana non capiat. Leo papa (BV\C)

## skolion 76 (77 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 28; MGH s. 172)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:76 -->

Audivimus sepenumero piissimum archi- episcopum nostrum Adalbertum, cum de continentia tenenda suos hortatus est clericos: Admoneo vos, inquit, 'et postulans iubeo, ut pestiferis mulierum vinculis absolvamini, aut, si ad hoc non potestis cogi, quod perfectorum est, saltern cum verecundia vinculum matrimonii custodite, secundum illud, quod dicitur: Si non caste, tamen caute (BV.C)

## skolion 77 (78 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 35; MGH s. 178)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:77 -->

Inter quos advena Paulus ex ludaismo con- versus ad christianam fidem quique, nescio pro avaritia vel pro sapientia exulatus in Greciam, cum inde remearet, nostro adhaesit pontifici, glorians se multarum artium callere ingenio, adeo ut ex insciis litterarum philosophos redderet per triennium et ex cupro formaret aurum obrizum. Facile persuasit ille archiepiscopo credere omnia quae dixit, adiciens hoc omnibus mendaciis suis, quod cito faceret apud Hammaburg monetam publicam ex auro fieri et pro denariis bizantios™ dari (Bl. 2. C)

## skolion 79 (80 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 49; MGH s. 192)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:79 -->

Fertur idem Ansuerus, cum ad passionem veniret, flagitasse paganos, ut prius socii, quos deficere metuebat, lapidarentur. Quibus coronatis ipse gaudens cum Stephano genua posuit (Bl.2,C)

## skolion 80 (81 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 51; MGH s. 194)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:80 -->

lohannes iste peregrinationis amore Scotiam is egressus venit in Saxoniam, et clementer, ut omnes, susceptus- a nostro archiepiscopo non multo post in Sclavaniam ab eo directus est ad principem Godescalcum. Apud quem commo- ratus illis diebus multa paganorum milia baptizasse narratur (B1\G)

## skolion 81 (82 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 51; MGH s. 194)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:81 -->

Ipso eodemque tempore Sliaswig, civitas Saxonum Transalbianorum , quae sita est in confmio Danici regni, opulentissima aeque ac populosissima ex improviso paga- norum incursu funditus excisa est (BV.2. C)

## skolion 82 (83 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 51; MGH s. 194)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:82 -->

Haec est Sclavorum tertia negatio, qui prime facti sunt a Karolo christiani, secundo ab Ottone, tertio nunc ab Godescalco principe (B1.2.C)

## skolion 83 (84 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 51; MGH s. 196)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:83 -->

Haroldus iste rex Nordmannorum GGG i5 naves habuit magnas, quae omnes ibi remanserunt. Insuper massa auri, quam Haroldus a Grecia duxit, ad Bastardum tali fortuna pervenit. Erat autem pondus auri, quod vix bis- seni iuvenes cervice levarent (Bl.2. C)

## skolion 84 (85 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 51; MGH s. 196)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:84 -->

Duobus Hericis ' in prelio interfectis Halzstein-, filius regis Stenkel, in regnum levatus est. Quo mox depulso accersitus est Anunder- a Ruzzia, et illo nihilominus amoto Sueones elegerunt quendam Haquinum-'. Iste accepit matrem Olaph iuvenis in matrimonio (Bl.2. G)

## skolion 85 (86 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 53; MGH s. 198)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:85 -->

Rex autem Nordmannorum duxit filiam regis 1068. Danorum uxorem, et facta est pax ad invicem (Bl. C)

## skolion 86 (87 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 53; MGH s. 198)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:86 -->

Isti erant fihi Haroldi (Bl. CI)

## skolion 87 (88 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 55; MGH s. 200)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:87 -->

Multotiens etiam cum fletu asseruit omnes decessores sues in persecutione ducum et malitia parrochiano- rum velut in igne recoctos et assatos. 'Unde non diffido in- quit, 'me quoque pro veritate ab eisdem martyrio coronandum esse'b (Bl.G)

## skolion 90 (91 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 63; MGH s. 210)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:90 -->

Adamatus quidam medicus, genere Sa- lernitanus, fertur ante triduum mandasse archiepiscopo proxi- mum adesse diem obitus sui. Quod ille dissimulans Nothe- baldum solum pre oculis habuit, quia spopondit ei mutationis suae horam cito affuturam (B1.2.C)

## skolion 91 (92 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 65; MGH s. 212)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:91 -->

Sicut in libro Hester legitur, 'dum aures principum simplices et ex sua natura alios aestimantes callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur hystoriis et ex his, quae geruntur cotidie, quomodo malorum quorum- dam suggestionibus regum studia depravantur (Bl.Cl)

## skolion 92 (93 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 67; MGH s. 214)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:92 -->

Nam et ipso anno, quo ex hac vita decessit, 1071? novissimo exitu, post quem non est reversus, Bremae capi- tulum habuit cum fratribus, in quo Liudgerum decanum- pro homicidio, cuius arguebatur 'j deposuit, et pro ipsa occasions faciens de castitate sermonem terribiliter ad ultimum minatus est (Bl\2. C)

## skolion 93 (till bok III, kap. 74; MGH s. 222)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:93 -->

Albricus Magno successit (l)

## skolion 94 (94 hos Lappenberg, där samma skolion som 95) (till bok III, kap. 74; MGH s. 222)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:94 -->

Adalwardus senior utrique prefectus est Go- thiae, iunio rad Sictunam et Ubsalam directus est, Symon- ad Scritefingos , lohannes ad insulas Baltici maris destinatus est (B P. 2.C)

## skolion 95 (94 hos Lappenberg, där samma skolion som 94) (till bok III, kap. 77; MGH s. 224)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:95 -->

Vigesimus erat Ezzo-, quem ipse ordi- navit in Sclavaniam (Bl.2. C)

## skolion 96 (95 hos Lappenberg) (till bok III, kap. 77; MGH s. 224)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:96 -->

Saltus Isarnho a stagno incipit Danorum, quod Slia dicitur, [et] pertingit usque ad civitatem Sclavorum, quae dicitur Liubicen, et flumen Travennam (A2. Bl.C)

## skolion 97 (98 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 1; MGH s. 228)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:97 -->

Primus in Sleswich episcopus Haraldus- erat, secundus Poppo, tertius Rodulphus (B--'A)

## skolion 99 (96 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 1; MGH s. 228)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:99 -->

De Ripa in Flandriam ad Gincfal- velifi- noctibus, angulariter inter orientem et austrum. De Mezcin ad Accharon XIIII diebus et totidem noctibus inter orientem et austrum, magis appropiando ad orientem (G)

## skolion 100 (97 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 1; MGH s. 229)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:100 -->

Ad- A[n]gliam f[lantibus] euris [triduo ve]la pan[duntur] (A 2)

## skolion 101 (till bok IV, kap. 1; MGH s. 229)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:101 -->

Primus in Arusia episcopus Reginbrundus erat, secundus Ghristianus (E'd-'")

## skolion 102 (99 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 1; MGH s. 229)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:102 -->

Inter [Ar]husa[n et Wendi]lam civ[itas] medi[a] . . Wiberg . . [a]pud . . ta . . . si . . (A2)

## skolion 104 (101 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 1; MGH s. 229)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:104 -->

Wen[dil] . . [in]sula . . tripartit . . in osti[o] . . mari . [oce]ano . . [injgred (A2)

## skolion 105 (103 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 1; MGH s. 229)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:105 -->

Primus in Wendila episcopus Magnus monachus erat, secundus Albricus (B3-'-)

## skolion 106 (106 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 1; MGH s. 229)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:106 -->

Primus in Fiunia episcopus Rehinherus- erat, secundus Eilbertus monachus (BS-J.

## skolion 107 (105 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 1; MGH s. 229)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:107 -->

[In Vita LJiudgeri . . . Karoli [tempore] quidam Lan[dricus nomine] baptiza . . . episcopus (A 2)

## skolion 108 (107 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 4; MGH s. 233)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:108 -->

Inter Seland et Funem insula est par- vula, quam Sprogam dicunt ; ea est spelunca latronum , magnus 25timor omnium transeuntium (A 2. 3)

## skolion 109 (108 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 4; MGH s. 233)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:109 -->

Primus in Selandia episcopus Gerbrandus erat, secundus Avocco, tertius Willelmus (B-'--)

## skolion 110 (109 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 6; MGH s. 233)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:110 -->

Publica- securis in foro pendet minitans reis capitalem sententiam, qua, si ita contigerit, accepta videas lo moriturum exultantem ire ad supplicium quasi ad convivium (A 2. 3;. Schol. Ill (111). Ab hac insula primum egressi sunt Longobardi vel Gothi, et vocatur ab historicis Romanorum Scan- tia vel Gangavia'- sive Scandinavia-. Cuius metropohs civitas Lundona, quam victor Anghae Ghnud Britannicae Lundonae aemulam " esse prece[pit]

## skolion 112 (110 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 7; MGH s. 235)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:112 -->

Primus in Scania episcopus Bernardus erat, secundus Henricus, et Egino (BS''-~)

## skolion 113 (112 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 8; MGH s. 235)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:113 -->

Sci[licet]' Lif[dag], Pop[po], Odink[ar], [Gotejbald et (?) [Ber]na[rdus] el . . ie . . (A2)

## skolion 114 (113 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 9; MGH s. 237)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:114 -->

[Lundo]na, civitas prima Sconiae, [tarn]

## skolion 115 (114 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 9; MGH s. 237)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:115 -->

. . Funensis ille . . . capitalibus . . [a]b archiepiscopo [suspenjsus ab of[ficio], cum sic in . . us Ro- mam .... leret, vi[ta] defun[ctus] est (A '2)

## skolion 117 (104 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 10; MGH s. 238)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:117 -->

[In hoc occjeano, qui an[te commemora- bjatur, insula est [modica, q]ue nunc Far[ria vel] Heiligland [nomen ha]bet. Hec dis[tat ab AJnglia re[migatione trjidui. Gete[rum vici]na est Fre[sonum terr]e vel nostre [Wirrajhe, ita . . deri pos .... ere su . e . . e ab in[sula], que [in o]stio . . ore . . sita . . olmo, . . m me . . [v]ela pan . . r usque ad [banc Fa]rriam in[sulam, de q]ua etiam [supra dix]imus (A 2)

## skolion 119 (4 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 10; MGH s. 238)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:119 -->

De illis- X[VII pa]gis quinque pertin[ent ad] Monasterie[nsem episcopajtum, quos sanctus [Liudgejrus, illius lo[ci prijmus episcopus, a K[arolo] imperatore in donati[one]

## skolion 121 (117 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 18; MGH s. 245)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:121 -->

Reune insula est Runorum, vicina lumne civitati, qui soli habent regem (A2. Bl.S. C)

## skolion 122 (118 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 18; MGH s. 241)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:122 -->

(L). I DESCRIPTIO INSULARUM AQUILONIS.

## skolion 123 (119 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 19; MGH s. 246)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:123 -->

Gum rex Sueonum Emund filium Amun- dum misisset in Scithiam ad dilatandum imperium= suum, ille navigio pervenit in terram feminarum. Quae mox venenum fontibus immiscentes ipsum regem et exercitum eius tali modo peremerunt. Hoc et supra diximus , et ipse Adalwardus epi- scopus 2 recitavit nobis, haec et aha contestans esse vera (A2.B1.-'.C)

## skolion 124 (120 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 19; MGH s. 248)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:124 -->

Qui lingua eorum Wilzi dicuntur, crude- lissimi ambrones, quos poeta Gelanos vocat (Bl.S.'-. C)

## skolion 125 (till bok IV, kap. 20; MGH s. 249)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:125 -->

Amaxobii-, Arimaspi, Agathirsi (A2.B1.

## skolion 126 (121 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 20; MGH s. 249)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:126 -->

A Sconia Danorum navigantibus ad Bir- cam quinque dierum iter est, a Birca in Ruzziam similiter per mare habes iter quinque dierum (A2. Bl.S-'. C)

## skolion 127 (122 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 20; MGH s. 249)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:127 -->

Ubi est portus sancti Ansgarii et tumu- lus sancti Unni archiepiscopi, familiare, inquam, hospitium sancto- rum nostrae sedis confessorum (A2. Bl.S-'. C)

## skolion 131 (126 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 20; MGH s. 251)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:131 -->

Gothelba fluvius a Nordmannis Gothiam separat, magnitudine non impar isti Albiae Saxonum, unde ille nomen sortitur (A2. Bl.S.C)

## skolion 133 (128 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 20; MGH s. 251)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:133 -->

Omnia, quae aguntur inter barbaros, sor- tiendo faciunt in privatis rebus; in publicis autem eausis etiam demonum responsa peti sclent, sicut in Gestis sancti Ansgarii potest agnosci (A2. B1.3-'-\ C2)

## skolion 134 (129 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 23; MGH s. 253)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:134 -->

Gothi a Romanis vocantur Getae, de quibus Yirgilius dicere videtur: . . . acerque Gelonus Cum fugit in Rhodopen atque in deserta GetarumS, Et lac concretum cum sanguine potat equino. Hoc usque hodie Gothi et Sembi facere dicuntur, quos ex lacte iumentorum inebriari certum est fA2.S.Bl.S-'.C2).

## skolion 135 (130 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 23; MGH s. 254)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:135 -->

Quamvis ante hos Danorum episcopi vel Anglorum Suediam predicarunt, Thurgot vero specialiter in c. 1064. Gothiam ordinatus est ad sedem Scaranensem. Adalwardus quoque a rege Haraldo invitatus in Nordwegiam venit et pro sanctitate viri et fama virtutum eius honorifice susceptus est. Gui abeunti rex tantum pecuniae obtulit, ut exinde statim GGG captivos redemerit episcopus (A2. B1\S-'. C2)

## skolion 136 (131 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 23; MGH s. 255)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:136 -->

Adalwardus iunior eo tempore veniens in Gothiam cognominem suum repperit infirmum; cuius exe- 1064. quias cum luctu procurans inde Sictonam properavit. Sed cum postea repulsus esset a paganis, invitatus venit ad Scaranem civitatem. Quod nostro archiepiscopo non bene placuit-, quare 1064/65 eum sicut violatorem canonum revocavit Bremam (A2.B1K

## skolion 138 (134 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 26; MGH s. 257)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:138 -->

Prope illud templum est arbor maxima late ramos extendens, semper viridis in hieme et aestate; cuius ilia generis sit nemo scit lbi« etiam est fons, ubi sacrificit paganorum solenl exerceri et homo vivus inmergi. Qui dum none invenitur, ratum erit votum populi

## skolion 139 (135 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 26; MGH s. 258)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:139 -->

Catena aurea templum circumdat pen- dens supra domus fastigia« lateque rutilans advenientibus, eo quod ipsum delubrum in planitie situm« montes m circuitu habet positos ad instar theatri (A2. S. B---'.. C 2)

## skolion 140 (136 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 26; MGH s. 259)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:140 -->

Nuper autem cum rex Sueonum christia- nissimus Anunder- sacrificium gentis statutum nollet demoni- bus offerre, depulsus a regno " dicitur a conspectu concilii gaudens abisse, quoniam dignus habebatur pro nomine lesu contumeliam pati (A2. BS-'. C2)

## skolion 143 (139 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 31; MGH s. 263)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:143 -->

Ab illis Nordmannis, qui trans Daniam habitant, venerunt isti Nordmanni, qui Franciam incolunt, et ab his nuper Apuha suscepit tercios Nordmannos (A2.BS.'. C2)

## skolion 146 (141 hos Lappenberg, där samma skolion som 145) (till bok IV, kap. 33; MGH s. 267)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:146 -->

Olaph rex iustissimus Nordmannos pri- mus attraxit christianitati. Magnus, filius eius, Danos subiuga- vit. Haraldus, frater Olaph nequissimus, Orchadas suo addixit imperio, qui et regnum suum dilatavit usque ad Ripheos monies et ing Island (A2. BS-'. C2)

## skolion 152 (146 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 36; MGH s. 270)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:152 -->

Tyle . . in mari . . omnium insula[rum remotis]sima. Cuius . . Solinus re[fert . . ]nali temp[ . .]re pecu . . bis ve . . te et . . cte nu . . Nam fru . . (A)

## skolion 156 (150 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 36; MGH s. 273)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:156 -->

Apud illos non est rex, nisi tantum lex: 'et peccare nefas, aut pretium est mori (A2.C2; AB.B im Text)

## skolion 157 (151 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 36; MGH s. 273)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:157 -->

Givitas ibi maxima Scaldholz (A 2; AS im Text)

## skolion 158 (149 hos Lappenberg) (till bok IV, kap. 36; MGH s. 273)

<!-- passage: adam_av_bremen:skolion:158 -->

luxta Island est oceanus glaciatus et fervens et caligans (A2. J53-»'. 0 2; AS im Text).